Italia mban nesër zgjedhjet e përgjithshme të parakohshme. Italianët duhej të shkonin në kutitë e votimit në pranverën e vitit 2023, por dorëheqja e kryeministrit Mario Draghi më 21 korrik çoi në rënien e qeverisë së tij të koalicionit, i cili përfshinte parti të majta, të djathta dhe të qendrës.
Draghi erdhi në pushtet pasi një tjetër koalicion -- i kryesuar nga avokati Giuseppe Conte – u shpërbë në janar 2021. Draghi është vlerësuar nga analistë dhe komentues në mbarë botën për drejtimin e rimëkëmbjes ekonomike të Italisë pas COVID-19 në 2021, gjë që çoi në zgjedhjen e saj si "Vendi i Vitit" nga The Economist - një kontrast i ashpër me etiketën "i sëmuri i Evropës", që e ka ndjekur Italinë pas viteve të tëra me rritje të ngadaltë ekonomike.
Megjithatë, në atë që mund të dukej si një lojë e vogël, ishte vetë Conte ai që shkaktoi rënien e qeverisë së Draghit. Partia e Contes, Lëvizja Pesë Yjet, e hoqi prizën duke tërhequr mbështetjen e saj për dekretin e ndihmës ekonomike të Draghit. Kjo erdhi kryesisht për shkak të mosmarrëveshjeve mbi sasinë e mbështetjes së ofruar për familjet dhe ndërtimin e propozuar të një inceneratori për të trajtuar krizën e plehrave në Romë - një plan të cilin Lëvizja Pesë Yjet e kundërshton nga frika e ndikimit të mundshëm mjedisor.
Në zgjedhjet e së dielës, më favoritja është Fratelli d’Italia e Giorgia Melonit, parti e djathtë.
Koalicioni i djathtë
Programi i Fratelli d'Italia (Vëllezërit e Italisë) është nacionalist dhe më shumë perëndimor sesa pro-evropian dhe e pozicionon Italinë si një forcë që duhet marrë në konsideratë në BE dhe Mesdhe. Kryetarja Georgia Meloni ripropozon pikëpamjen e Charles De Gaulle për një Evropë të kombeve, duke kundërshtuar zgjatjen e votimit të shumicës së cilësuar (QMV). Ajo kërkon gjithashtu reformën e qeverisjes ekonomike, por ende nuk ka dhënë detaje se çfarë do të sjellë kjo në aspektin praktik. Partia e saj mbështet mbrojtjen evropiane brenda NATO-s, por, përsëri, nuk ka detaje. Projekti politik lë jashtë gjithashtu propozimet e manifestit të së djathtës ekstreme për të ardhmen e Evropës që partia nënshkroi vitin e kaluar, të tilla si përparësia e ligjit kombëtar mbi ligjin e BE-së dhe kritikat ndaj monedhës së përbashkët. Mbetet për t'u parë nëse kjo rezulton nga një përllogaritje elektorale apo një ndryshim më strukturor i qëndrimeve politike.
Nga ana tjetër, programi Lega (Liga) është shprehimisht nacionalist dhe kundër çdo integrimi të mëtejshëm evropian. Ndërsa pjesëmarrja italiane në BE dhe NATO mbështetet, ajo ndryshon dukshëm nga qëndrimi pro-evropian dhe perëndimor i qeverisë aktuale të Draghi-t. Udhëheqësi i partisë Matteo Salvini e konsideron BE-në "gjithnjë e më shumë burokratike dhe të larguar nga populli", dhe dëshiron të ruajë unanimitet sa më shumë që të jetë e mundur. Programet e BE-së, si paketa klimatike "Fit for 55", konsiderohen si një rrezik për mënyrën e jetesës dhe konkurrencën italiane dhe një sulm ndaj markës "Made in Italy". Për Ukrainën, Lega kërkon një konferencë paqeje, por nuk përmend agresionin e Rusisë apo sanksionet e BE-së. Ai nuk përmend monedhën e përbashkët, pavarësisht se anëtarët e mëparshëm të partisë ishin kundërshtarë të zëshëm të euros.
Programi i Forza Italia për BE-në është krejtësisht i ndryshëm nga aleatët e saj për shkak të anëtarësimit në Partinë Popullore Evropiane të qendrës së djathtë. Ajo thekson angazhimin e saj perëndimor dhe pro-evropian dhe kërkon "një politikë të përbashkët të jashtme evropiane" dhe një "ushtri të mbrojtjes së përbashkët". Ajo favorizon shtrirjen e QMV në vendimet e Këshillit Evropian dhe dëshiron një "Plan Marshall" evropian për Afrikën dhe rishpërndarjen e detyrueshme të emigrantëve. Ai kërkon rishikimin e Paktit të Stabilitetit dhe Rritjes, favorizon përjashtimin e investimeve nga llogaritjet e deficitit dhe dëshiron ta bëjë strukturor fondin ad hoc të rimëkëmbjes së COVID (NGEU) të BE-së për të financuar të mirat publike evropiane, duke përfshirë politikat e mbrojtjes dhe migracionit industrial. Ai gjithashtu propozon reciprocimin gradual të borxhit kombëtar. Berlusconi flet për luftën në Ukrainë, por jo agresionin rus apo sanksionet e BE-së.
Koalicioni i majtë
Partia Demokratike (PD) mbështet zgjedhjet strategjike evropiane si NGEU, Marrëveshja e Gjelbër dhe tranzicioni dixhital. Për PD, BE-ja është një kornizë brenda së cilës duhen zgjidhur problemet italiane dhe evropiane. PD miraton reformën e traktatit për të kapërcyer unanimitetin, krijimin e një politike të përbashkët të mbrojtjes dhe të jashtme dhe zbatimin e propozimeve të Konferencës për të Ardhmen e Evropës. PD dëshiron ta kthejë Paktin e Stabilitetit, rregullat fiskale të bllokut, në një Pakt të Qëndrueshmërisë – duke kombinuar investimet për tranzicionin ekologjik me konsolidimin gradual fiskal duke mbështetur njëkohësisht zgjerimin e burimeve të të ardhurave të BE-së. Udhëheqësi i partisë Enrico Letta mbështet një konfederatë më të gjerë evropiane si një paradhomë për anëtarësimin e plotë në bllok, duke lejuar koordinimin fillestar mbi zgjedhjet strategjike me shpresat e BE-së. Ai dënon pushtimin rus të Ukrainës dhe bën thirrje për mbështetje evropiane për Kievin.
Più Europa (Më shumë Evropë) kërkon që reforma e traktatit të vazhdojë drejt Shteteve të Bashkuara të Evropës. Kjo do të përfshinte heqjen e unanimitet, kompletimin e bashkimit ekonomik dhe monetar – me një thesar për taksat dhe borxhin federal, një bashkim bankar dhe një përfaqësim unik të jashtëm të Eurozonës – dhe një politikë unike të jashtme dhe mbrojtjeje. Ai gjithashtu do të përfshijë ligjin zgjedhor evropian uniform dhe forcimin e procesit Spitzenkandidat, ku kandidati nga partia politike evropiane që fiton zgjedhjet evropiane bëhet president i Komisionit Evropian. Più Europa dënon agresionin rus dhe shpreh mbështetje për Kievin, edhe ushtarakisht.
Lista e ngritur nga Sinistra Italiana (e lidhur me të Majtën Evropiane) dhe Europa Verde (Të Gjelbërit Evropianë) ka një program të përbashkët që i kushton relativisht pak vëmendje BE-së. Megjithatë, ajo e njeh atë si "një hapësirë politike për t'u mbrojtur, thelluar dhe ndryshuar", duke forcuar "procesin demokratik (...) në dimensionin e tij mbikombëtar, duke filluar me një qendër më të madhe të Parlamentit Evropian dhe duke kapërcyer mekanizmin e vetos kombëtare". Ndërsa bën thirrje për një politikë të vetme evropiane të jashtme dhe të mbrojtjes për paqen, një Evropë sociale e solidaritetit zë vend në qendër të planit politik, duke përfshirë borxhin e BE-së për financimin e investimeve. Palët parashikojnë një politikë të përbashkët dhe mikpritëse migracioni. Ata dënojnë agresionin rus, por nuk përmendin mbështetjen ushtarake për Ukrainën.
Poli i tretë
Lista e krijuar së bashku nga Azione dhe Italia Viva tregon gjithashtu lidhjen e tyre me familjen politike liberale Reneë Europe. Pika fillestare e programit është nevoja për të zbatuar plotësisht reformat kombëtare të zotuara për të marrë fondet e BE-së për rimëkëmbjen COVID, Plani Kombëtar i Rimëkëmbjes dhe Rezistencës (NRRP). Ai kombinon veprimet që duhen ndërmarrë në nivel kombëtar dhe të BE-së, duke reflektuar një sistem të vetëm qeverisjeje me shumë nivele. Program propozon krijimin gradualisht të një mbrojtjeje evropiane drejt zbatimit të Objektivit Kryesor të Helsinkit të vitit 1999 për një forcë të reagimit të shpejtë prej 60 000 trupash. Ai kërkon një kufi të çmimit të gazit të BE-së dhe një politikë të vetme migracioni, duke përfshirë rishpërndarjen e emigrantëve. Ai mbështet reformën e traktatit për të ndaluar unanimitetin, bën thirrje për përfundimin e bashkimit ekonomik dhe monetar me bashkimin bankar dhe zgjerimin e rrjedhës së të ardhurave të BE-së, të njohura si burimet e veta. Ai mbështet një Evropë federale dhe krijimin e saj edhe nga një pararojë e vendeve nëse disa fillimisht nuk janë të gatshëm të vazhdojnë.
Lëvizja 5 Yjet
Kontributi i Lëvizjes 5 Yje (M5S) në rënien e qeverisë së Draghit theu aleancat e saj dhe e detyroi atë të kandidojë e vetme. Programi i parë që publikoi ishte i shkurtër, i paqartë dhe i kushtoi pak vëmendje BE-së, por i dyti është më i gjatë, duke ofruar më shumë detaje. M5S është kundër rritjes së shpenzimeve ushtarake, por është në favor të mbrojtjes evropiane. Ajo fajëson stanjacionin ekonomik të Italisë dhe paaftësinë e bankës qendrore për të blerë borxhin italian dhe politikat shtrënguese. Ai dëshiron që fondi i rimëkëmbjes së COVID të bëhet i përhershëm, së bashku me një Fond të Rimëkëmbjes së Energjisë dhe një reformë të rregullave fiskale të bllokut në një mënyrë që do të përjashtonte investimet e gjelbra nga deficiti. M5S mbështet reformën e traktatit, duke filluar me heqjen e unanimitet dhe rritjen e fuqive të BE-së në lidhje me shëndetin, energjinë, migracionin, politikat e jashtme, të sigurisë dhe të mbrojtjes. Kjo shënon një tjetër ndryshim për M5S nga një forcë fillimisht nacionaliste (partia në disa pika ishte aleate me pionierin e Brexit Nigel Farage në Parlamentin Evropian dhe Salvini në qeverinë italiane) në një qëndrim më pro-evropian, edhe nëse ajo mbetet e shkëputur nga familja politike europiane. Lëvizja 5 Yjet dënon agresionin rus ndaj Ukrainës dhe bën thirrje për një konferencë paqeje, por mbështetja materiale për Ukrainën nuk përmendet, edhe pse oferta e saj për t'u bashkuar me BE-në është e mirëpritur.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
