Nga dritarja e dyqanit të saj jashtë kryeqytetit të El Salvadorit, San Salvador, Esmeralda Quintanilla shikon artistët që shkojnë në punë në lagjen e saj në muret ende të mbuluara nga vrimat e plumbave nga lufta civile e vendit dhe konflikti i bandave.
“Të armatosur” me furça, bojë dhe kanaçe me spraj, muralistët dhe artistët e grafitit kanë mbuluar muret e disa prej 40 godinave pesëkatëshe në një kompleks banesash në lagjen Zacamil të distriktit Mejicanos.
“Me muralet, gjithçka duket shumë bukur, gjithë këto ngjyra bëjnë që vendi të ketë një imazh tjetër. Ndihem shumë e lumtur”, tha Quintanilla, një rrobaqepëse 55-vjeçare që ka jetuar në lagje pothuajse gjysmën e jetës së saj.
Dhjetëra murale të përfunduara tashmë përfshijnë një piramidë gjysmë amerikane, përshkrime me piksele të Virgjëreshës Mari dhe vepra direkt nga imagjinata e artistëve, raporton Reuters.
Nisma në lagjen dikur të dhunshme udhëhiqet nga një fondacion salvadorian i cili synon të mbushë komunitetin me art.
Qëllimi i tij në Zacamil është të krijojë murale me histori gjatë dy viteve të ardhshme në pothuajse çdo mur të kompleksit, i cili strehon rreth 4000 banorë.
Zacamil u shkëput nga dhuna e dekadave dy vjet më parë, kur presidenti Nayib Bukele nisi një goditje mbarëkombëtare ndaj bandave.
Gjendja e jashtëzakonshme për të cilën grupet e të drejtave të njeriut kanë thënë se Bukele duhet t’i japë fund mes raporteve për abuzime, ka burgosur rreth 82 mijë anëtarë të dyshuar të bandave.
Edhe me muralet që përmirësojnë pamjen e lagjes, problemet kronike të infrastrukturës mbeten, me mbeturinat e grumbulluara në rrugë dhe kanalet e stuhive të bllokuara.
Shumë banorë të Zakamilit u larguan në vitin 1989 kur luftimet midis ushtrisë salvadorane dhe ish-grupit gueril të majtë, Fronti Nacional Çlirimtar Farabundo Marti (FMLN) gati shkatërruan distriktin Mejicanos.
Kur u kthyen, shumë nga banorët i gjetën shtëpitë të dëmtuara nga dy tërmete në vitin 2001 ose të pushtuara nga anëtarët e bandës.
“Gjithmonë ka probleme, por kjo është duke i dhënë lagjes një ndryshim në imazh”, tha një banor 70-vjeçar, i cili nuk pranoi të jepte emrin e tij.
Lufta civile e përgjakshme 12-vjeçare e El Salvadorit nga fundi i vitit 1979 deri në janar 1992 vrau më shumë se 75 mijë persona.



