Politikani veteran iranian Ali Larijani, i cili tha se këtë të diel do të ngrihej një këshill i përkohshëm udhëheqës pasi një sulm ajror vrau Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei, është rishfaqur vitin e kaluar si një nga figurat më të fuqishme në hierarkinë e sigurisë. Ai ka menaxhuar një portofol të gjerë, që nga negociatat bërthamore dhe marrëdhëniet rajonale të Teheranit, deri te shtypja e dhunshme e trazirave të brendshme.
Si një figurë e brendshme e establishmentit, që vjen nga një prej familjeve kryesore klerike të vendit, Larijani kishte mbikëqyrur përpjekjet e Iranit për të arritur një marrëveshje bërthamore me Shtetet e Bashkuara — vetëm një muaj pasi Uashingtoni e sanksionoi në janar për drejtimin e dyshuar të një shtypjeje vdekjeprurëse të protestave antiqeveritare.
Ai akuzoi Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin se po përpiqen të plaçkitin dhe shpërbëjnë Iranin, duke paralajmëruar “grupet secesioniste” për një përgjigje të ashpër nëse ndërmarrin ndonjë veprim, raportoi televizioni shtetëror të dielën, rreth 24 orë pasi filloi një valë sulmesh ndaj Iranit.
Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Iranit, Abdolrahim Mousavi, u vra gjithashtu në sulmet ajrore, sipas Iran TV.
I emëruar në gusht si Sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare (SNSC), Larijani ka mbajtur poste të larta gjatë gjithë karrierës së tij, e cila karakterizohet nga besnikëria ndaj Khameneit dhe nga një reputacion për marrëdhënie pragmatike me fraksionet shpesh rivale brenda sistemit.
Statusi i tij si strateg i besuar i Khameneit u theksua muajin e kaluar nga një udhëtim në Oman, vend ndërmjetës, për t’u përgatitur për bisedime indirekte bërthamore me SHBA-në, ndërsa Uashingtoni shtonte praninë e tij ushtarake në Lindjen e Mesme për të ushtruar presion ndaj Iranit përpara sulmeve.
Larijani ka zhvilluar gjithashtu disa vizita në Moskë, aleatin kryesor, gjatë muajve të fundit për të diskutuar bashkëpunimin në fushën e sigurisë — një tjetër tregues i rikthimit të tij në diplomacinë e nivelit të lartë.
Larijani, i cili kishte drejtuar më parë SNSC-në rreth 20 vite më parë, mori sërish drejtimin e saj pas luftës ajrore 12-ditore të vitit të kaluar midis Iranit dhe Izraelit, ku u përfshinë edhe SHBA-të, duke u rikthyer zyrtarisht në qendër të establishmentit të sigurisë së Iranit.
Disa nga deklaratat e tij publike për çështjen bërthamore kanë pasur një ton pragmatik.
“Sipas mendimit tim, kjo çështje është e zgjidhshme”, tha Larijani për televizionin shtetëror të Omanit muajin e kaluar, duke iu referuar bisedimeve me SHBA-në. “Nëse shqetësimi i amerikanëve është që Irani të mos shkojë drejt zotërimit të një arme bërthamore, kjo mund të zgjidhet.”
Megjithatë, pas shpërthimit të protestave antiqeveritare në janar, roli i tij në këshillin e sigurisë u kritikua nga Uashingtoni.
Sipas një njoftimi të qeverisë amerikane që shpjegonte sanksionet ndaj tij dhe zyrtarëve të tjerë si përgjigje ndaj shtypjes së protestave, Larijani ishte në krye të përpjekjeve për të shtypur valën e demonstratave që përfshiu Iranin në janar.
“Larijani ishte një nga udhëheqësit e parë iranianë që bëri thirrje për dhunë në përgjigje të kërkesave legjitime të popullit iranian”, thuhej në një deklaratë të Departamentit të Thesarit të SHBA-së më 15 janar, ku theksohej se ai vepronte me urdhër të Khameneit.
Organizatat e të drejtave të njeriut thonë se mijëra njerëz u vranë gjatë shtypjes së protestave — trazirat më të rënda të brendshme në Iran që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.
Ashtu si zyrtarë të tjerë iranianë, Larijani shprehu mirëkuptim për demonstratat e organizuara për shkak të vështirësive ekonomike. Megjithatë, ai dënoi veprimet e armatosura që, sipas tij, ishin nxitur nga armiku i betuar i Iranit, Izraeli.



