Holanda dhe Kanadaja çuan të martën qeverinë e Sirisë në Gjykatën më të Lartë të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, duke akuzuar Damaskun për shkelje masive të të drejtave të njeriut kundër popullit të vet.
“Që nga viti 2011, sirianët janë torturuar, vrarë, abuzuar seksualisht, janë zhdukur me forcë dhe u janë nënshtruar sulmeve me armë kimike në shkallë masive.
Dymbëdhjetë vjet më vonë, shkeljet e të drejtave të njeriut nga duart e regjimit sirian vazhdojnë”, thanë Holanda dhe Kanadaja kur nisën çështjen në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në muajin qershor.
Konflikti i Sirisë filloi me protesta paqësore kundër qeverisë së Presidentit Bashar Assad në mars të vitit 2011, por shpejt u shndërrua në një luftë civile të plotë pas shtypjes brutale të qeverisë ndaj protestuesve.
Vala u kthye në favor të Asadit kundër grupeve rebele në vitin 2015, kur Rusia siguroi mbështetjen kryesore ushtarake për Sirinë, si dhe Iranin dhe grupin militant libanez Hezbollah.
Në një dosje në gjykatë, Holanda dhe Kanadaja thanë se tortura në Siri përfshin “rrahje të rënda dhe kamxhik, përfshirë grushte, kabllo elektrike, shkopinj prej metali dhe druri, zinxhirë, goditje elektrike, djegia e pjesëve të trupit, nxjerrja e thonjve dhe dhëmbëve dhe mbytje të simuluara.”
Dy ditët e seancave dëgjimore të nisura të martën fokusohen në kërkesën holandeze dhe kanadeze që gjyqtarët të lëshojnë një urdhër të përkohshëm për Sirinë që “të ndërpresë menjëherë torturën dhe trajtimin mizor, çnjerëzor dhe degradues të popullit të saj”, ndërsa çështja vazhdon përmes gjykatës, një proces që ka të ngjarë të zgjasë me vite.
Balkees Jarrah, drejtor i asociuar i drejtësisë ndërkombëtare në Human Rights Watch, tha se ky rast “ofron një mundësi të rëndësishme për të shqyrtuar torturën e tmerrshme të gjatë të Sirisë ndaj civilëve të panumërt”.
Jarrah tha në një deklaratë se gjykata “duhet të vendosë urgjentisht masa për të parandaluar abuzimet e mëtejshme kundër sirianëve që vazhdojnë të vuajnë në kushte makthi dhe jetët e të cilëve janë në rrezik serioz”.
Në paraqitjen në gjykatë, Kanadaja dhe Holanda ia hedhin fajin drejtpërdrejt qeverisë së Assadit.
Ata argumentuan se përdorimi i vazhdueshëm i metodave të ndryshme të torturës në vende të ndryshme në të gjithë Sirinë “dëshmon natyrën sistematike dhe të përhapur të praktikës, e cila shtrihet nga nivelet më të larta të qeverisë siriane”.
Urdhrat nga gjykata janë ligjërisht të detyrueshme, por jo gjithmonë respektohen nga vendet e përfshira në procese. Vitin e kaluar, gjyqtarët lëshuan një urdhër të tillë në një çështje tjetër, duke i bërë thirrje Moskës të pushonte armiqësitë në Ukrainë.
Kanadaja dhe Holanda akuzojnë administratën e Assadit për shkelje të Konventës së Kombeve të Bashkuara Kundër Torturës dhe argumentojnë se mekanizmi i zgjidhjes së konfliktit të konventës i jep juridiksionin gjykatës me bazë në Hagë për të dëgjuar çështjen.
Lufta në Siri deri më tani ka vrarë gjysmë milioni njerëz, ka plagosur qindra mijëra të tjerë dhe ka shkatërruar shumë pjesë të vendit. Ajo ka zhvendosur gjysmën e popullsisë së Sirisë prej 23 milionë banorësh të paraluftës, duke përfshirë më shumë se 5 milionë refugjatë jashtë Sirisë.



