Zbulohet në Zambia një strukturë druri gjysmë milioni vjeçare

Arkeologët kanë zbuluar strukturën më të vjetër prej druri të njohur, dhe ajo është pothuajse gjysmë milioni vjet e vjetër.

Struktura e thjeshtë, e gjetur përgjatë një bregu lumi në Zambi, përbëhet nga dy trungje të ndërlidhura, me një prerje të krijuar qëllimisht në pjesën e sipërme për t'i lejuar ato të përshtaten së bashku në kënde të drejta, sipas një studimi të ri të shenjave të prerjes të bëra nga veglat prej guri.

Geoff Duller, një profesor i gjeografisë dhe shkencave të tokës në Universitetin e Aberystwyth në Mbretërinë e Bashkuar, ishte pjesë e ekipit që bëri zbulimin në vitin 2019.

Ai tha se struktura, e gërmuar në rrjedhën e sipërme të Ujëvarës Kalambo pranë kufirit të Zambisë me Tanzaninë, ndoshta do të kanë qenë pjesë e një platforme druri që përdoret si vendkalim, për të mbajtur ushqimin ose dru zjarri të thatë ose ndoshta si bazë për të ndërtuar një banesë. Në të njëjtin vend u gjetën një shkop gërmimi dhe mjete të tjera prej druri.

“Që druri ka mbetur në vend dhe i paprekur për gjysmë milioni vjet është e jashtëzakonshme. Dhe na jep këtë pasqyrë të vërtetë, këtë dritare në këtë periudhë kohore. Ka ndryshuar krejtësisht pikëpamjen time për atë që njerëzit ishin të aftë në atë kohë”, tha Duller, bashkautor i studimit.

Artefaktet e drurit ruhen rrallë në të dhënat arkeologjike, veçanërisht në një vend kaq të lashtë, sepse materiali organik kalbet dhe shpërbëhet lehtësisht. Në Kalambo, Duller tha se nivelet e larta të ujit dhe sedimenti i imët që mbështjell strukturën ndihmuan në ruajtjen e drurit.

Zbulimi sfidon pikëpamjen mbizotëruese se njerëzit e epokës së gurit drejtonin një mënyrë jetese nomade, tha Duller. Ujëvara Kalambo do të kishte siguruar një burim të besueshëm uji dhe ushqim të bollshëm pyllit përreth, ndoshta duke lejuar një ekzistencë më të qetë.

Struktura prej druri nuk ka asnjë paralele reale në të dhënat arkeologjike, sipas studimit.

Artifakti më i hershëm i njohur i drurit është një fragment 780,000-vjeçar i dërrasës së lëmuar, i gjetur në vendin e Gesher Benot Ya'aqov, Izrael, ndërsa veglat më të vjetra prej druri për kërkimin dhe gjuetinë e regjistruar të zbuluara në Evropë, datojnë rreth 400,000 vjet më parë.

Mendohet se Neandertalët kanë bërë struktura nga kockat ose stalaktitet rreth 175,000 vjet më parë. Studiuesit nuk janë të sigurt se cila specie e njeriut të lashtë e bëri strukturën dhe veglat prej druri, por ka shumë pak gjasa që të ketë qenë e jona.

Fosilet më të hershme të njohura të Homo sapiens datojnë rreth 300,000 vjet më parë dhe u gjetën në atë që tani është Izraeli, tha Duller.