Vdes në moshën 117-vjeçare njeriu më i vjetër në botë

<p>Njeriu më i vjetër në botë, spanjollja Maria Branyas Morera, e cila lindi në SHBA në vitin 1907 dhe jetoi dy luftëra botërore, <a href="https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/worlds-oldest-person-maria-branyas-morera-dies-aged-117?CMP=fb_gu&amp;utm_medium=Social&amp;utm_source=Facebook&amp;fbclid=IwY2xjawExZ-NleHRuA2FlbQIxMQABHc08tXlK9xX9O0oXWFRYT6U1_AxDucO7_TmeQXsmFiHUBKJtybh83f_0dA_aem_6yUlC6zpft80aH2dLNh3rg#Echobox=1724155378">ndërroi jetë</a> në moshën 117-vjeçare.</p> <p>Familja e saj njoftoi se gruaja vdiq në gjumë, e qetë dhe pa dhimbje.</p> <p>Branyas, e cila ka jetuar për dy dekadat e fundit në shtëpinë e të moshuarve Santa Maria del Tura në qytetin Olot në Spanjën verilindore, kishte paralajmëruar në një postim se ndihej "e dobët".</p> <p>“<em>Ka ardhur koha. Mos qani, nuk më pëlqejnë lotët. Dhe mbi të gjitha, mos vuani për mua. Kudo që të shkoj do të jem e lumtur</em>”, ka shtuar ajo në postimin në llogarinë e saj, e cila mbahet nga familja e saj.</p> <p>Rekordet Botërore të Guinness-it e kishin pranuar zyrtarisht statusin e Branyas si personi më i vjetër në botë në janar 2023 pas vdekjes, në moshën 118-vjeçare, të murgeshës franceze Lucile Randon.</p> <p>Pas vdekjes së Branyas, personi më i vjetër i gjallë në botë është Tomiko Itooka i Japonisë, i cili ka lindur më 23 maj 1908 dhe është 116 vjeç, sipas Grupit Kërkimor të Gerontologjisë në SHBA.</p> <p>Branyas, e cila jetoi gripin e vitit 1918, luftën e parë dhe të dytë botërore dhe luftën civile të Spanjës, u infektua me Covid-19 në vitin 2020, vetëm disa javë pasi shënoi ditëlindjen e saj të 113-të. Ajo ishte e mbyllur në dhomën e saj në shtëpi, por u shërua plotësisht.</p> <p>Vajza e saj më e vogël, Rosa Moret, dikur ia atribuoi jetëgjatësinë e nënës së saj "gjenetikës".</p> <p>“<strong><em>Ajo nuk ka shkuar kurrë në spital, ajo kurrë nuk ka thyer asnjë kockë, është mirë, nuk ka dhimbje</em></strong>”, tha Moret për televizionin rajonal katalanas në vitin 2023.</p> <p>Branyas lindi në San Francisko më 4 mars 1907, pak pasi familja e saj u zhvendos në SHBA nga Meksika.</p> <p>E gjithë familja vendosi të kthehej në vendlindje, Spanjë, në vitin 1915, ndërsa Lufta e Parë Botërore po zhvillohej, gjë që ndërlikoi udhëtimin e anijes përtej Atlantikut.</p> <p>Babai i saj vdiq nga tuberkulozi në fund të udhëtimit dhe arkivoli i tij u hodh në det.</p> <p>Branyas dhe nëna e saj u vendosën në Barcelonë. Në vitin 1931, pesë vjet para fillimit të luftës civile të Spanjës 1936-39, ajo u martua me një mjek. Çifti jetoi së bashku për katër dekada derisa burri i saj vdiq në moshën 72-vjeçare. Ajo kishte tre fëmijë, duke përfshirë një që tashmë ka vdekur, 11 nipër e mbesa dhe shumë stërnipër.</p> <p>Manel Esteller, pjesë e një ekipi studiuesish nga Universiteti i Barcelonës që studiuan ADN-në e Branyas për të përcaktuar shkaqet e jetëgjatësisë së saj, i tha gazetës së përditshme spanjolle ABC në tetor 2023 se ishte i befasuar nga shëndeti i saj i mirë.</p> <p>“<strong><em>Mendja e saj është plotësisht e kthjellët. Ajo kujton me qartësi mbresëlënëse episodet kur ishte vetëm katër vjeç dhe nuk ka asnjë sëmundje kardiovaskulare, e cila është e zakonshme tek të moshuarit. Të vetmet gjëra që ajo ka janë problemet me lëvizjen dhe dëgjimin. Është e pabesueshme</em></strong>”, tha profesori i gjenetikës.</p> <p>Personi më i vjetër i verifikuar që ka jetuar ndonjëherë ishte Jeanne Louise Calment, një franceze e cila vdiq në vitin 1997 në moshën 122 vjeç e 164 ditë.</p>