
Një manovër fiskale që nuk është parë që nga koha e Theçerit. Qeveria konservatore e Liz Truss, përmes kancelarit të Thesarit, Këasi Këarteng, ka njoftuar një ulje drastike të taksave me qëllim që t'i japë një shtytje ekonomisë britanike, tashmë në recesion, dhe ta vërë sërish në lëvizje. Surpriza e këtij minibuxheti është eliminimi i taksës më të lartë mbi të ardhurat, atë 45% që niste mbi 150 mijë paund: tani edhe më të pasurit do të paguajnë vetëm 40%. Në të njëjtën kohë, norma bazë bie nga 20 në 19%: megjithatë, kjo nuk i ka shpëtuar konservatorët nga akuza për favorizimin e klasave më të pasura, edhe sepse masa tjetër shumë simbolike është eliminimi i tavanit të bonusit për bankierët.
Bankierët dhe anulimi i limiteve “bonus”
Në vitin 2014, në bazë të legjislacionit evropian, u vendos që shpërblimet nuk mund të kalonin dyfishin e pagës. Por tani ka nisur gara për ta bërë Londrën përsëri konkurruese me Nju Jorkun dhe Hong Kongun dhe qeveria duhet t'i tregojë botës së financave se ka përfitime reale nga Brexit. Në të njëjtin drejtim “miqësor ndaj biznesit” shkon edhe heqja dorë nga rritja e taksave mbi fitimet e korporatave nga 19 në 23%, siç ishte planifikuar nga qeveria e mëparshme.
Nuk ka TVSH për blerjet e të huajve
Ka edhe diçka për të huajt në këtë minibuxhet vjeshte: ata që vijnë nga jashtë nuk do të paguajnë më TVSH për blerjet. Por padyshim që pjesa më e madhe e masave synojnë blerësit brenda vendit: ato variojnë nga lehtësimi i taksave për blerjen e banesës së parë deri te ulja e kontributeve sociale që prekin pagat e punëtorëve.
Është një bast i madh dhe i rrezikshëm i qeverisë Truss: paketa tatimore e sapo shpallur vlen të paktën 45 miliardë paund (mbi 50 miliardë euro) dhe do të financohet duke iu drejtuar borxhit të ri: por kostot e financimit në tregje menjëherë u ngjitën drejt niveleve të larta dhe paundi arriti një nivel të ri të ulët kundrejt dollarit. Truss dhe ministrat e tij janë të bindur se rritja e ekonomisë që ata synojnë do t'i lejojë ata të menaxhojnë lehtësisht borxhin e ri: por me siguri konservatorët po flakin tutje maturinë e tyre tradicionale fiskale. Ekonomistët janë të ndarë për mirësinë e recetës: ka nga ata që i trembeshin mundësisë së një sulmi spekulativ ndaj paundit, si në të Mërkurën e Zezë 1992, kur monedha britanike u detyrua të largohej nga mekanizmi monetar evropian. Por sigurisht që është një bast që mund të shpërblehet në nivel politik, sepse pas viteve të pasigurisë nën Boris Jonshon, Liz Truss tani është kthyer në rrugën ideologjike neo-Theçeriane: dhe në këtë mënyrë ajo mund të rifitojë konservatorët tradicionalë te elektorati. Nëse ky plan ia del të ringjallë ekonominë britanike, ai do të jetë në gjendje të prezantohet para votuesve në dy vjet me një rezultat që do t’u garantojë një tjetër fitore përballë laburistëve.



