Sarsina është një qytet i fjetur, rural me mezi 3,000 banorë, që shtrihet në malet e pacenuara Apenine në rajonin Emilia Romagna të Italisë, i rrethuar nga pamje mahnitëse dhe dele që kullosin.
Ndërsa ka një të kaluar të lavdishme, si një post mbrojtës strategjik për Perandorinë Romake dhe vendlindja e dramaturgut të famshëm Plautus, sot nuk ka shumë për të bërë përtej ecjes dhe vëzhgimit të shpendëve.
Dhe megjithëse vendasit dhe pushuesit do të pajtoheshin që një stil jetese fshatar, me ritme të ngadalta është pjesë e hijeshisë së Sarsina-s, banorët e saj gjithsesi po prisnin me entuziazëm ndërtimin e një zhvillimi që përfshin një supermarket të ri, qendër fitnesi dhe shesh lojërash.
Por nuk ishte menduar të ishte të paktën, jo siç ishte planifikuar fillimisht. Kjo për shkak se punëtorët në vendin në periferi të qytetit në dhjetor 2022 zbuluan rrënojat e një tempulli të lashtë romak ose 'kapitolium' që daton në shekullin e parë para Krishtit.
Në fillim të korrikut, doli në dritë një vështrim i parë i thesarit nëntokësor: një strukturë e vetme imponuese e blloqeve horizontale guri ranor dhe pllakave të mermerit, 577 metra katrorë të gjerë, të cilat studiuesit e kanë identifikuar si podium mbi të cilin ishin kolonat dhe muret e një tempulli antik.
Dhe ajo që ka dalë nga toka deri më tani mund të jetë vetëm maja e ajsbergut. "Ne kemi zbuluar tre dhoma të veçanta, me gjasë kushtuar treshes së perëndive Jupiter, Juno dhe Minerva," tha për CNN arkeologia kryesore në vendin e gërmimeve Romina Pirraglia.
“Gërmimet janë ende duke u zhvilluar… dhe ne kemi identifikuar tashmë një shtresë më të vjetër, më të thellë rrënojash që datojnë në shekullin e IV para Krishtit, kur populli Umbrian (një fis i lashtë italik që i parapriu romakëve) jetonte në zonë. I gjithë tempulli mund të jetë edhe më i madh se sa shohim tani.”
Sipas Pirraglia, zbulimi i një kapitoliumi, tempulli kryesor në një qytet të rëndësishëm romak dhe një qendër për tregtinë, si dhe ndërveprimet fetare dhe sociale, konfirmon më tej rolin strategjik që Sarsina luajti gjatë Perandorisë Romake.
Qyteti u ndërtua në një zonë malore kryesore afër kufirit toskan dhe me pamje nga lumi Savio, një rrugë ujore e rëndësishme që lidh qytetet romake qendrore dhe veriore.
Zbulimi i tempullit i ka shtyrë autoritetet lokale të rishikojnë planet e tyre të ndërtimit. Federica Gonzato, mbikëqyrëse e arkeologjisë, arteve të bukura dhe peizazhit për provincat e Ravenës, Rimini dhe Forlì-Cesena, që përfshin Sarsina, është e vendosur në dëshirën për të ruajtur rrënojat dhe për të hulumtuar më tej të kaluarën e saj të madhe.
Ajo që e bën zbulimin të jashtëzakonshëm është gjendja unike e ruajtjes së tempullit. "Cilësia e mrekullueshme e gurëve është kursyer nga thasët, pushtimet e armikut dhe plaçkitjet përgjatë mijëvjeçarëve falë vendndodhjes së largët të Sarsina, një vend i qetë larg qyteteve më të mëdha," shtoi Gonzato.
“Tempuj të tillë si ky (ishin) plaçkitur rregullisht, shfrytëzoheshin si gurore me gurë dhe pllaka mermeri të marra për t'u ripërdorur për të ndërtuar shtëpi të reja. Por struktura e podiumit kapitolium të Sarsina është praktikisht e paprekur, me shkallët e hyrjes të ruajtura mirë dhe kjo është jashtëzakonisht e rrallë.”
Gonzato beson se zbulimi do të hulumtojë më tej mbi demografinë dhe transformimet urbane në kohët e lashta. Dhe ka më shumë në sit sesa thjesht podiumi i tempullit. Pirraglia tha se ka shenja se ndërtesa është ripërdorur në kohët mesjetare.
Një sistem i lashtë i kullimit të ujit u gjet pranë varreve dhe vatrave mesjetare që tregon se vendasit ka të ngjarë të banonin në të, ose të përdornin vendin për qëllime të tjera sociale.
“Kjo është bukuria e Italisë: kudo që gërmoni, një thesar i fshehur del nga toka. Mrekullitë nuk pushojnë së na mahnitur”, tha Gonzato.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
