Kërkohet hetim ndërkombëtar mbi krimet e dyshuara të sulmeve ruse në Ukrainë

Një grup po bën thirrje për një përpjekje ndërkombëtare për të hetuar krimet e mundshme të luftës të kryera nga forcat ruse në Ukrainë. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e quajti bombardimin rus të një materniteti dhe spitali të fëmijëve në qytetin jugor të Mariupol të mërkurën një "krim lufte" dhe "provë të një gjenocidi të ukrainasve".

"Ne kurrë nuk kemi bërë dhe nuk do të kishim bërë kurrë asgjë të ngjashme me këtë krim lufte në asnjë qytet të rajonit të Donetsk ose Luhansk, ose ndonjë rajon," tha ai, duke iu referuar dy territoreve të kontrolluara nga separatistët në Ukrainën lindore.

OKB-ja tha se do të ndjekë "urgjentisht" dhe se objektet e kujdesit shëndetësor, spitalet dhe punonjësit shëndetësorë nuk duhet "të jenë kurrë një objektiv".

Të mërkurën, prokurorja e përgjithshme ukrainase Iryna Venediktova bëri thirrje për një "model të ri" të përpjekjeve hetimore për të trajtuar krimet e dyshuara të luftës në vend, duke thënë se duhet të krijohet një gjykatë speciale për krizën "të paprecedentë".

Ajo tha se 39 vende i janë bashkuar apelit të Ukrainës në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (ICJ) kundër Rusisë. Sulmi i Rusisë ndaj një termocentrali bërthamor, përdorimi i dyshuar i bombave thërrmuese dhe të ashtuquajturat bomba vakum në zona të dendura dhe shenjëstrimi i spitaleve, shkollave dhe zonave civile janë përshkruar gjithashtu si krime lufte .

Javën e kaluar, Gjykata Penale Ndërkombëtare (ICC) tha se do  të vazhdonte menjëherë me një hetim aktiv të krimeve  të mundshme të luftës pas pushtimit rus të Ukrainës. OKB-ja po krijon gjithashtu një komision hetimor për të hetuar shkeljet e mundshme të të drejtave të njeriut nga Rusia.

Çfarë është një krim lufte?

ICC ka përkufizime specifike për gjenocidin, krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit dhe krimin e agresionit. Synimi i popullatës civile, shkelja e Konventave të Gjenevës, vënia në shënjestër e grupeve specifike të njerëzve dhe më shumë mund të jenë krime të mundshme lufte ruse.

Çfarë është ICC?

ICC, i vendosur në Hagë, Holandë, dhe i krijuar nga një  traktat i quajtur Statuti i Romës, i paraqitur për herë të parë në OKB, vepron në mënyrë të pavarur. Rreth 123 vende janë palë në traktat, por ka përjashtime shumë të mëdha dhe të dukshme, duke përfshirë Rusinë dhe Shtetet e Bashkuara. Dhe, për këtë çështje, Ukrainë.