Izraeli lëshoi bombë të paligjshme në Gaza

Ushtria izraelite thuhet se ka përdorur një bombë 230 kilogramësh, një armë e fuqishme dhe pa dallim që gjeneron një valë shoku shkatërruese dhe shpërndan shrapnel në një zonë të gjerë, në sulmin ndaj një objektivi në një bar plazhi të mbushur me njerëz në Gaza.

Një lajm i tillë raportohet “The Guardian”, sipas provave të para nga media britanike.

Ekspertët e së drejtës ndërkombëtare thanë se përdorimi i një municioni të tillë, pavarësisht pranisë së njohur të shumë civilëve të pambrojtur, përfshirë fëmijë, gra dhe të moshuar, ishte me siguri i paligjshëm dhe mund të përbëjë një krim lufte.

Fragmente të armës nga rrënojat e kafenesë al-Baqa, të fotografuara, janë identifikuar nga ekspertët e municioneve si pjesë të një bombe MK-82 me peshë 230 kg, një element kryesor i prodhuar në SHBA në shumë fushata bombardimi në dekadat e fundit.

Krateri i madh i lënë nga shpërthimi ishte provë e mëtejshme e përdorimit të një bombe të madhe dhe të fuqishme si MK-82, thanë dy ekspertë të municioneve.

Një zëdhënës i Forcave Mbrojtëse të Izraelit (IDF) tha se sulmi ndaj kafenesë ishte duke u shqyrtuar dhe se para sulmit, u morën hapa për të zbutur rrezikun e dëmtimit të civilëve duke përdorur mbikëqyrjen ajrore.

Zyrtarë mjekësorë thanë se mes 24 dhe 36 palestinezë u vranë në sulmin ndaj kafenesë dhe dhjetëra të tjerë u plagosën. Të vdekurit përfshinin një regjisor të njohur dhe një artist, një shtëpiake 35-vjeçare dhe një fëmijë katërvjeçar. Midis të plagosurve ishin një djalë 14-vjeçar dhe një vajzë 12-vjeçare.

Sipas ligjit ndërkombëtar të bazuar në konventat e Gjenevës, një force ushtarake i ndalohet të nisë sulme që shkaktojnë humbje aksidentale të jetës civile që është “e tepërt ose joproporcionale” me avantazhin ushtarak që duhet fituar.

Ajo që konsiderohet e pranueshme është e hapur për interpretim, por ekspertët thanë se vetëm një objektiv, eliminimi i të cilit mund të ketë një ndikim shumë të rëndësishëm në rrjedhën e një konflikti, mund të justifikojë vdekjen e dhjetëra civilëve.

Kafeja kishte dy kate një tarracë të sipërme të hapur dhe një kat të poshtëm me dritare të gjera nga plazhi dhe deti dhe hyrje që ishin qartësisht të dukshme nga lart.

Gerry Simpson, nga Human Rights Watch, tha: “Ushtria izraelite nuk ka thënë saktësisht se kë po synonte, por tha se përdori mbikëqyrje ajrore për të minimizuar viktimat civile, që do të thotë se e dinte që kafeneja ishte plot me klientë në atë kohë.”

Ushtria e di se përdorimi i një bombe të madhe të drejtuar nga ajri do të vriste dhe gjymtonte shumë civilë. Përdorimi i një arme kaq të madhe në një kafene padyshim të mbushur me njerëz rrezikon që ky të ishte një sulm i paligjshëm, disproporcional ose pa dallim dhe duhet të hetohet si krim lufte.

Dr. Andrew Forde, një profesor asistent i ligjit të të drejtave të njeriut në Universitetin e Qytetit të Dublinit, tha se sulmi ishte tronditës. 

Kur sheh një situatë ku përdoren municione të rënda, veçanërisht në një hapësirë ​​civile të mbushur me njerëz, madje edhe me synimin më të mirë në botë... kjo domosdoshmërisht do të krijojë një rezultat pa dallim që nuk është në përputhje me konventat e Gjenevës.

Kafeja familjare al-Baqa u themelua pothuajse 40 vjet më parë dhe ishte e njohur si një vend rekreativ për të rinjtë dhe familjet në qytetin e Gazës. 

Ajo shërbente një përzgjedhje të vogël pijesh freskuese, çajrash dhe biskotash.

Edhe pse shumica dërrmuese e popullsisë prej 2.3 milionë banorësh të Gazës vuan rëndë nga kequshqyerja në rritje dhe kërcënimi i vazhdueshëm i urisë, disa kanë kursime ose paga që u lejojnë të frekuentojnë kafenetë e pakta që kanë mbetur.

Zona e portit ku ndodhej kafeneja al-Baqa nuk mbulohej nga asnjë prej urdhrave të evakuimit të lëshuar nga ushtria izraelite për të paralajmëruar për operacione ushtarake të afërta.

Marc Schack, profesor i asociuar i së drejtës ndërkombëtare në Universitetin e Kopenhagenit, tha: “Është pothuajse e pamundur të shihet se si mund të justifikohet ky përdorim i këtij lloj municioni. Nëse po flasim për 20, 30, 40 ose më shumë viktima civile, zakonisht ky do të duhej të ishte një objektiv me rëndësi shumë të madhe. Për forcat e koalicionit në Afganistan dhe Irak, numri i pranuar për një objektiv shumë të nivelit të lartë ishte më pak se 30 civilë të vrarë, dhe vetëm atëherë në rrethana të jashtëzakonshme.”

Trevor Ball, një studiues armësh dhe ish-teknik i asgjësimit të municioneve shpërthyese të ushtrisë amerikane, identifikoi një seksion të bishtit Jdam dhe një bateri termike, të cilat sipas tij sugjeronin se ishte hedhur ose një bombë MPR500 ose një MK-82.

Izraeli ka një gamë të gjerë municionesh dhe shpesh ka përdorur armë shumë më të vogla për sulme precize kundër individëve në Gaza, Liban dhe në ofensivën e tij të fundit ajrore në Iran.