Rregulloret e reja që janë vendosur tashmë për Britaninë pas daljes nga Bashkimi Europian shënojnë një moment kyç për vendin. Por çfarë ndikimi do të ketë për bizneset dhe qytetarët?
Të mërkurën, më 31 janar hyri në fuqi faza e parë e Modelit Operativ të Synimeve Kufitare të Mbretërisë së Bashkuar (BTOM).
Ky ndryshim do të kërkojë certifikata shëndetësore të eksportit për produktet bimore dhe shtazore të importuara nga Bashkimi Evropian, për të cilën disa ekspertë parashikojnë kaos në kufi.
Ky hap përfaqëson ndryshimin më të rëndësishëm për importuesit që nga largimi i Mbretërisë së Bashkuar nga tregu i vetëm tre vjet më parë.
Sipas Modelit Operativ të Targetit Kufitar të sapo implementuar (BTOM), të gjitha importet e produkteve shtazore dhe bimore nga BE-ja tani klasifikohen në tre kategori rreziku: i lartë, i mesëm dhe i ulët.
Certifikatat shëndetësore tani janë të detyrueshme për artikujt me rrezik të mesëm dhe të lartë përpara se të mund të sillen në Britani.
Nga kjo pikë e tutje, eksportuesit e mishit dhe produkteve të qumështit në Britani duhet të marrin një dokument shtatëfaqësh nga një veteriner në vendin e origjinës, që vërteton se produktet janë pa sëmundje.
Në mënyrë të ngjashme, produktet bimore kërkojnë certifikim nga një inspektor i shëndetit të bimëve. Megjithatë, artikujt me rrezik më të ulët si mishi i përpunuar, djathi i bërë nga qumështi i pasterizuar dhe disa fruta dhe perime si kastravecat dhe asparagus janë të përjashtuara.
Ndryshimi më i rëndësishëm që pritet të ndodh më datën 30 prill, është inspektimi fizik në kufi për mallrat me rrezik të mesëm dhe të lartë.
Këto inspektime do të ndodhin në pikat e caktuara të kontrollit kufitar, duke përfshirë një strukturë të re prej 147 milionë funtesh në Sevington pranë Doverit.
Sipas Dhomës Britanike të Tregtisë ka shqetësime në lidhje me paqartësinë rreth kontrolleve fizike të dërgesave. Sipas të dhënave të qeverisë, gati 30 për qind e ushqimit në Mbretërinë e Bashkuar importohet nga BE.
William Bain, Shefi i Politikave Tregtare në BCC tha: "Qeveria më në fund po zbaton ndryshime të mëdha në kontrollet e kufirit dhe kontrollet doganore të Britanisë së Madhe që vjen pas Brexit, por ka ende pyetje pa përgjigje rreth planeve të saj.
Sidomos, pasi bizneset tashmë po përballen me një fillim të vështirë të vitit, me çmimet e transportit me kontejnerë që janë katërfishuar ndërsa ndërprerja e “Detit të Kuq” vazhdon."
Ndryshimi i fundit dhe më i madhi është caktuar për në tetor, duke prezantuar deklaratat e sigurisë për importet me rrezik të mesëm dhe të lartë dhe një dritare të vetme tregtare për të thjeshtuar procesin e importit.
Mallrat nga ishulli i Irlandës janë aktualisht të përjashtuar nga këto kontrolle fizike, por kjo është vendosur të ndryshojë pas 31 tetorit të këtij viti.
Qeveria pranon se këto kontrolle shtesë ka të ngjarë të rrisin kostot për bizneset dhe konsumatorët. Parashikohet një kosto vjetore prej 330 milionë paund, e cila mund të rrisë çmimet e ushqimit me pakicë me 0.2 për qind gjatë tre viteve.
Megjithatë, kjo shifër mund të jetë më e madhe. Fresh Produce paralajmëron për një kosto shtesë të mundshme vjetore prej 200 milionë £ për shkak të përfshirjes së më shumë frutave dhe perimeve në kategorinë me rrezik të mesëm nga tetori.
Shqetësimet janë ngritur gjithashtu për zgjedhjen e reduktuar të konsumatorëve, Guild of Fine Food shpreh shqetësimet se furnizuesit më të vegjël të BE-së mund të ndërpresin eksportet në Mbretërinë e Bashkuar për shkak të burokracisë në rritje.
Zbatimi i këtyre kontrolleve buron nga një domosdoshmëri ligjore sipas rregullave të Organizatës Botërore të Tregtisë, të cilat kërkojnë kufij të barabartë tregtar për BE-në dhe pjesën tjetër të botës.
Për më tepër, këto masa synojnë të mbrojnë biosigurinë, duke parandaluar importimin e sëmundjeve si ksilella në bimë ose murtaja afrikane e derrave te derrat.



