Inteligjenca artificiale në prokurimet publike/ Buxhuku: Pa vullnet politik, e kotë teknologjia. Me rëndësi specifikimet teknike

Administratori i Konfindustrisë Gjergj Buxhuku komentoi në “MCN Economy” deklaratat e kryeministrit Rama për futjen e inteligjencës artificiale në prokurimet publike. Buxhuku tha se nëse mungon vullneti politik është kotë, pavarësisht nga teknologjia që do fusësh. Buxhuku vuri në dukje rëndësinë e mënyrës se si “pikturohen” specifikimet teknike, që sipas tij e paracaktojnë fituesin. “Nuk ka asnjë makineri që punojë si Zoti, sepse do furnizohet me të dhëna”, tha ai. 

Prokurimet publike janë një levë shumë e rëndësishme për ekonominë e vendit. Këto gjithmonë ka qenë një pikë e nxehtë. Logjikisht një prokurim publik ndahet në 4 faza. Një që është shumë i rëndësishëm është identifikimi i projektit që do financojë buxheti. Është shumë i rëndësishëm efektiviteti. Supozojmë se projekti u gjet. Kemi 3 elementë pastaj, pika më e nxehtë janë specifikimet teknike të prokurimit. Kjo është fusha e minuar në të cilën luhet sot. Nëse ti bën termat e referencës, ku pikturon gjithçka pa i vënë emrin, vetëkuptohet që si do jetë fituesi. Kjo është pika delikate sot. Shtylla e dytë është gara. Te gara futet procesi i dixhitalizimit, procesi elektronik. Supozojmë që përcaktimi i fituesit s’është bërë, janë të ndershëm ata që përcaktojnë termat teknikë, shkojmë te gara. Shtylla e tretë është mënyra e zbatimit të kontratës nga fituesi, edhe kjo është pikë delikate, në tre grupe, prokurimet për mallrat, për shërbimet dhe zbatimet e projekteve publike. Më delikatja janë prokurimet e projekteve publike, të infrastrukturës, etj. Pika e tretë që i kërkova dje kryeministrit, është që t’i jepet përparësi përmirësimit të prokurimit publik, që nga përzgjedhja e projekteve, që të jenë më efektivet në garë. 

Nuk është e para herë që qeveria shqiptare që sjell nisma të reja, pa bërë skanimin e atyre të vjetra. Pyetja që mund të bëhet cila është nevoja për këtë ligj të ri? Shqetësimi kryesor vinte te pika e parë që këtu s’bëhet skanim. Nëse ishte për t’u parë ishte, me këtë bazë ligjore cilat ishin problematikat? Problematika e parë ishte si do bëhet specifikimi teknik. Këtë të rregullojmë ne. Ke një vullnet politik që i nxit, ose të paktën nuk i parandalon. Ne duhet të kuptojmë qartësisht problematikat e sistemit të sotëm. E para e të parave është a ekziston vullneti politik që realisht prokurimet publike r të bëhen të ndershme, me konkurrencë të hapur dhe pa korrupsion. Nëse mungon vullneti politik, çfarë do lloj teknologjie të fusësh, çfarë do lloj ligji të shkruash është e kotë. Nuk ka asnjë makineri që punojë si Zoti, sepse do furnizohet me të dhëna. Nëse bën garë duke e paracaktuar fituesin përmes pikturimit nga termat e referencës, nuk ka garë. Ajo dihet që makineria, emrin do t’i vërë”.