Kodi Penal u cili përdoret sot në Shqipëri është miratuar 30 vite më parë dhe më datë 1 qershor 1995 ka hyrë në fuqi. Ishte Kodi i parë penal i periudhës së tranzicionit pas rënies së sistemit komunist dhe zëvendësoi Kodin Penal të vitit 1977.
Por nga ajo ditë e deri më sot, ndryshimet janë thuajse sa jetëgjatësia e vetë kodit.
Ato janë plotë 28 të tilla, sa mes juristëve është krijuar edhe një përkufizim ku çdo ministër i brendshëm apo qeveri e re përshtaste kodin sipas interesave të saj.
Le t’i hedhim një vështrim kronologjik ndryshimeve të pësuar kodit ndër vite.
Në total, ai është amenduar 20 herë me ligje dhe është prekur nga 8 vendime të Gjykatës Kushtetuese, duke u bërë një nga aktet më të rishikuara ligjore në vend. Ja renditja e tyre:
Ndryshimet me ligj
1. Ligji nr. 8175, datë 23.12.1996 – Përcaktoi rregulla për gjobat dhe uljen e dënimeve në rrethana lehtësuese.
2. Ligji nr. 8204, datë 10.4.1997 – Forcoi dispozitat për armëmbajtjen pa leje dhe krimet e dhunshme.
3. Ligji nr. 8279, datë 15.1.1998 – Ndryshoi dispozita mbi pasurinë e grabitur dhe krimet kundër pronës.
4. Ligji nr. 8733, datë 24.1.2001 – Futi parimet bazë të përgjegjësisë penale sipas Kushtetutës.
5. Ligji nr. 9017, datë 6.3.2003 – Ashpërsoi masat për trafikimin e qenieve njerëzore.
6. Ligji nr. 9030, datë 13.3.2003 – Futi dispozita për korrupsionin dhe shpërdorimin e detyrës.
7. Ligji nr. 9086, datë 19.6.2003 – Ndryshoi nenet për krimet kundër zgjedhjeve.
8. Ligji nr. 9188, datë 12.2.2004 – Përmirësoi dispozitat mbi kontrabandën dhe krimet ekonomike.
9. Ligji nr. 9275, datë 16.9.2004 – Ashpërsoi dënimet për veprat e korrupsionit dhe grupet kriminale.
10. Ligji nr. 9686, datë 26.2.2007 – Futi rregulla mbi pastrimin e parave dhe krimet financiare.
11. Ligji nr. 9859, datë 21.1.2008 – Kriminalizoi përdorimin e të miturve në pornografi.
12. Ligji nr. 10023, datë 27.11.2008 – Ndryshime mbi terrorizmin dhe financimin e tij.
13. Ligji nr. 23/2012, datë 1.3.2012 – Parashikoi masa të forta për dhunën në familje.
14. Ligji nr. 144/2013, datë 2.5.2013 – Fut dispozita mbi krimet mjedisore.
15. Ligji nr. 98/2014, datë 31.7.2014 – Rregulloi veprat mbi shfrytëzimin seksual dhe prostitucionin.
16. Ligji nr. 176/2014, datë 18.12.2014 – Forcoi dënimet për korrupsionin aktiv dhe pasiv.
17. Ligji nr. 135/2015, datë 5.12.2015 – Ashpërsoi ndëshkimet për shpërdorimin e fondeve publike.
18. Ligji nr. 82/2016, datë 25.7.2016 – Futi dispozita për krimet kibernetike dhe sigurinë dixhitale.
19. Ligji nr. 36/2017, datë 30.3.2017 – Parashikoi ndëshkime më të rënda për kultivimin e drogës.
20. Ligji nr. 89/2017, datë 22.5.2017 – Ndryshoi nenet për pasurinë e paligjshme dhe konfiskimin.
Ndërhyrjet e Gjykatës Kushtetuese
1. Vendimi nr. 13, datë 29.5.1997 – Shfuqizoi dispozita mbi arrestimin arbitrar.
2. Vendimi nr. 46, datë 28.8.1997 – Deklaroi antikushtetues disa nene për pronën.
3. Vendimi nr. 58, datë 5.12.1997 – Ndryshoi rregullat mbi paraburgimin.
4. Vendimi nr. 65, datë 10.12.1999 – Rregulloi të drejtat e të pandehurve gjatë procesit.
5. Vendimi nr. 11, datë 2.4.2008 – Preku nenet mbi lirinë e shprehjes dhe shpifjen.
6. Vendimi nr. 19, datë 1.6.2011 – Shfuqizoi pjesërisht nenet për përgjimet telefonike.
7. Vendimi nr. 47, datë 26.7.2012 – Korrigjoi dispozita mbi sekuestrimin e pasurisë.
8. Vendimi nr. 9, datë 26.2.2016 – Ndryshoi nenet mbi dënimet alternative.
Nga viti 1996 deri më 2017, Kodi Penal i Shqipërisë është ka plot 28 ndryshime ligjore e vendime gjyqësore. Ndryshimet kanë reflektuar sfidat e kohës: nga korrupsioni e trafiku i drogës, tek terrorizmi, krimet kibernetike dhe mbrojtja e të miturve. Ky evolucion tregon se Kodi Penal ka qenë vazhdimisht në rishikim për t’iu përshtatur realitetit shoqëror dhe standardeve ndërkombëtare.



