Norma e inflacionit në Shqipëri ka pësuar një rritje të ndjeshme gjatë muajit tetor duke kapur nivelin 3.4%, një kërcim ky i nxitur kryesisht nga shtrenjtimi i shpejtë i produkteve ushqimore, ku zarzavatet kanë shënuar një rritje drastike prej 9.9% dhe ushqimet në tërësi me 4%.
Në studion e "MCN Economy", Profesorja e Ekonomisë Valbona Sakollari vuri në dukje se shifrat zyrtare thjesht pasqyrojnë atë që qytetarët e ndjejnë çdo ditë në xhepat e tyre, duke theksuar se varësia nga importet dhe zinxhiri i rritjes së naftës po godasin shtresat më vulnerable që e kanë të vështirë të mbajnë hapin me pagat.
Ndërsa gazetari Lorenc Rabeta solli në vëmendje prapaskenat e diskutimeve me Ministrinë e Financave dhe shprehu skepticizëm nëse ulja prej 14% e TVSH-së do të shkojë vërtet në dobi të konsumatorit final, duke vënë theksin te sjellja abuzive e monopoleve dhe ngarkesa e re mbi biznesin e vogël.
Valbona Sakollari:
Norma e inflacionit prej 3.4% tregon dhe njëkohësisht nuk tregon gjithçka, pasi ne nuk kemi nevojë të shohim domosdoshmërisht këtë shifër për të kuptuar që çmimet janë rritur, sepse këtë gjë ne e ndjejmë vetë çdo ditë që janë rritur. Kemi të bëjmë me një rritje të konsiderueshme dhe këtë normë inflacioni e lidhim me importet tona, kryesisht me ushqimet, ku pjesa më e madhe e tyre importohen nga jashtë dhe rrjedhimisht nuk ka se si çmimi të jetë i ulët. Inflacioni në vetvete është rritje e përgjithshme e çmimeve dhe si rregull duhet të ishte rritur edhe paga; në fakt rezulton një rritje pagash, por në të njëjtën kohë paga në nivel të përgjithshëm është rritur por nuk është rritur njësoj për të gjithë, ndaj një pjesë e shoqërisë kryesisht e ka të vështirë të përballojë rritjet, ndërkohë që edhe rritja e çmimit të naftës referohet dhe reflektohet në të gjithë sektorët e tjerë. Unë do e shihja si një hap pozitiv si faktin e uljes së TVSH-së së ushqimeve, ashtu siç shoh pozitive edhe zhveshjen e çmimit të karburantit nga taksa e qarkullimit. Mendoj se çmimi në vetvete duhet të reflektojë vetëm kostot variabël dhe një pjesë të kostove fikse, sepse vetëm kështu mund të bëhesh i konkurrueshëm të paktën për rajonin, pasi në rast të kundërt tregu shkon drejt importit dhe pastaj gjendja mbetet kjo që është. Logjika ekonomike është se 'dora e padukshme' e tregut rregullon situatën, nuk është shteti që monitoron por konkurrenca e lirë, prandaj do të ishte më mirë të hapej tregu. Nga ana tjetër, nuk mendoj se zgjidhja është monitorimi i çmimeve, pasi faktorët e tregut reagojnë në bazë të stimujve që u jepen. Ne kemi problem që në çdo krizë krijojmë instanca të reja monitoruese dhe në harkun e një viti, pa bërë një rezume të tyre, krijojmë instanca të tjera, ndërsa situata mbetet po kjo. Për mua, ndikimi pozitiv i kësaj mase do të reflektohet në një mosrritje të mëtejshme çmimesh, por ulja nga 20% në 6% nuk do të jetë plotësisht 14% real në rënie, do të jetë më pak, pasi shporta ushqimore nuk përbëhet vetëm nga 54 produktet, dhe rritja me 21% e TVSH-së për pjesën tjetër do të reflektohet në rritje çmimesh. TVSH-ja në vetvete është tatim mbi vlerën e shtuar, por perceptimi i aktorëve në treg është i tillë që e lidhin me koston e tyre dhe e reflektojnë si rritje çmimi.
Lorenc Rabeta
Sektori i naftës mbetet mjaft problematik. Në një takim me Ministrin e Financave e pyetëm nëse do të reflektohet ky 6% te konsumatori dhe përgjigja e tyre ishte që ne do të ngremë struktura ose do të shfrytëzojmë strukturat ekzistuese për të monitoruar bizneset, që të shohim nëse po e reflektojnë këtë 6% apo po e mbajnë për vete atë 14% të diferencës. Kjo është e mundur, sepse mjafton të monitorosh importuesit e mëdhenj dhe ti i vë fre një abuzimi masiv me çmimin; është interesante që ne kemi monopole e oligopole, dhe ai tha se është e thjeshtë sepse sektori më problematik është ai i hidrokarbureve, ndaj do t'i shohim rast pas rasti e çmim pas çmimi për të na siguruar që ata të mos e mbajnë vetë atë 14%, por ta reflektojnë te konsumatori. Plani B i qeverisë është që të shtohen mekanizmat për më shumë kontroll, por frika ekzistuese është se ajo ulje prej 6% jo domosdoshmërisht do të reflektohet te konsumatori. Tregtarët shqiptarë apo importuesit e tregut të hidrokarbureve i transmetojnë ndryshimet e rritjes 2-4 ditë më shpejt, ndërsa rënien e çmimit e reflektojnë 8-10 ditë shumë më vonë; pra, kjo periudhë prej 5-6 ditësh u siguronte atyre fitime kolosale, prandaj edhe ulja e naftës nuk do të reflektohet asnjëherë plotësisht te konsumatori. Nga ana tjetër, jo të gjitha produktet ushqimore janë të përfshira te lista e 54 produkteve që përmend qeveria, ku për shembull gruri nuk përfshihet dhe për të do të paguajnë 21%. Kam përshtypjen se kjo është vendosur dhe do të shohim si do të zgjidhet, pasi jo të gjitha produktet do të ulen, përderisa për të gjitha produktet dhe shërbimet e tjera do të paguajnë TVSH 21%. Biznesi i vogël do të ngarkohet i gjithi me taksa dhe si përfundim, të gjitha bizneset do e kenë thuajse të dyfishuar dividentin.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
