Itali, hetim për “snajperët e fundjavës” në Sarajevë gjatë luftës në Bosnjë/ Si paguhej për të vrarë për qejf

Prokurorët e Milanos kanë nisur një hetim ndaj italianëve të cilët dyshohet se u dhanë shuma të mëdha parash milicisë serbe në mënyrë që ata të mund të bëheshin “snajperë fundjave” duke vrarë qytetarë boshnjakë për qejf gjatë rrethimit të Sarajevës në vitet 1993-1995, në të cilin vdiqën 11.000 persona, raportuan të hënën Il Giorno dhe la Repubbica.

Fanatikët e armëve, kryesisht të ekstremit të djathtë, dyshohet se u larguan nga Italia, duke paguar shuma të mëdha ushtarëve serbë për të marrë pjesë në rrethimin e Sarajevës dhe për të qëlluar qytetarët e kryeqytetit boshnjak për qejf gjatë luftës, raportuan dy gazetat e përditshme.

Për të identifikuar këta “turistë lufte”, një hetim po zhvillohet në Milano që synon identifikimin e atyre që morën pjesë në masakër.

Çështja të cilën Il Giornale e kishte raportuar në muajin korrik, u hap nga prokurori Alessandro Gobbis me akuzat për vrasje me dashje të rënduara dhe mizori për motive të shëmtuara.

Akuzat po ngrihen kundër personave të panjohur, që rrjedhin nga një ankesë e paraqitur nga gazetari dhe shkrimtari Ezio Gavazzeni, me ndihmën e dy avokatëve dhe ish-magjistratit Guido Salvini.

Sipas dëshmive të mbledhura nga e gjithë Italia veriore, këta “snajperë fundjave”, kryesisht simpatizantë të ekstremit të djathtë me një pasion për armët, u mblodhën në Trieste dhe më pas u çuan në kodrat përreth Sarajevës, ku mund të qëllonin mbi popullsinë e qytetit të rrethuar pasi paguanin milicitë serbe boshnjake të Radovan Karaxhiçit.

Dosja e çështjes përmban një raport mbi këta të huaj të pasur të angazhuar në aktivitete çnjerëzore, të dërguar në Prokurorinë e Milanos nga ish-kryetarja e bashkisë së Sarajevës Benjamina Kariç.

Për momentin, të dhënat e hetimit përfshijnë vetëm dokumentet e paraqitura nga autori i ankesës, të datës 28 janar, dhe në javët në vijim, prokurori Alessandro Gobbis, me përgjegjësi për njësinë e operacioneve speciale të Karabinierëve ROS, do të duhet të hetojë, ndoshta duke intervistuar personat e treguar nga shkrimtari.

Për momentin, shpjegon shkrimtari, “Këto janë vetëm sugjerime, por me sa duket kishte edhe një çmim për këto vrasje: fëmijët kushtojnë më shumë, pastaj burrat mundësisht me uniformë dhe të armatosur, gratë dhe së fundmi të moshuarit, të cilët mund të vriteshin falas”.

Shkrimtari gjithashtu i referohet dokumentarit të vitit 2022 “Sarajevo Safari” dhe sqaron se “Regjisori Miran Zupanic na dha fjalëkalimet për të aksesuar shikimin e kufizuar të filmit në faqen e internetit të Al Jazeera, dhe unë mund t’ia japë ato gjyqtarit që i kërkon”. 

Filmi paraqet një dëshmitar anonim.

Disa burime flasin për amerikanë, kanadezë dhe rusë, por edhe italianë, të cilët ishin të gatshëm të paguanin për të luajtur luftë. 

Klientët, tha ish-boshnjaku 007, ishin njerëz shumë të pasur që mund të përballonin financiarisht një sfidë të tillë të mbushur me adrenalinë. 

Duke pasur parasysh mënyrën se si ishte organizuar gjithçka, shërbimet e inteligjencës boshnjake besonin se Shërbimi i Sigurimit Shtetëror Serb qëndronte pas gjithë kësaj. 

Dhe me infrastrukturën e ish-kompanisë ajrore serbe çarter dhe turistike Aviogenex, Jovica Stanisicc, i dënuar për krime lufte nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë, luajti një rol kyç në këtë shërbim. 

Sipas padisë, midis këtyre “turistëve snajperë” kishte edhe entuziastë të gjuetisë dhe armëve.

Mbulesa e gjuetisë shërbeu për t’i çuar grupet në destinacionin e tyre në Beograd. 

Sipas një fragmenti nga dëshmia e John Jordan, një ish-zjarrfikës amerikan që shërbeu si vullnetar në qytetin e rrethuar të Sarajevës në vitet 1990, para Gjykatës Ndërkombëtare Penale në Hagë në gjyqin e komandantit të Ushtrisë Serbe të Bosnjës Ratko Mlladiç, “Në më shumë se një rast, kam parë njerëz që nuk më dukeshin si vendas për shkak të veshjeve të tyre, armëve që mbanin, mënyrës se si trajtoheshin, menaxhoheshin dhe madje udhëhiqeshin nga vendasit. E pashë këtë në Sarajevë në disa raste”.

Pjesë nga kjo dëshmi e vitit 2007, e cila i referohet konkretisht të ashtuquajturve qitës turistë, të cilët Prokuroria e Milanos do të fillojë gjithashtu të hetojë, janë përfshirë gjithashtu në ankesën e shkrimtarit Gavazzeni drejtuar prokurorëve të Milanos.

Ishte e qartë, vazhdon dëshmia e 18 viteve më parë, se personi i udhëhequr nga burra që e njihnin mirë terrenin ishte plotësisht i panjohur me terrenin, dhe rrobat dhe armët e tij që mbante më bënë të mendoja se ishin qitës turistë.

Kur një djalë shfaqet me një armë që duket më e përshtatshme për gjueti derrash të egër në Pyllin e Zi sesa për luftime urbane në Ballkan... Kur e sheh duke e mbajtur, e kupton se është një fillestar.

 

Aktualisht, një ekspozitë fotografike e titulluar “Qitje në Sarajevë” është duke u zhvilluar në Casa della Memoria në Milano, e cila përkujton rrethimin e qytetit 30 vjet më parë.