Në shkretëtirën Arktike të Kangerlussuaq, në Groenlandë, europianët po ndërtojnë mbrojtje kundër një kërcënimi të ri dhe në rritje për sigurinë, sulmet hapësinore.
Një kompani lituaneze e quajtur Astrolight po ndërton një stacion tokësor, me mbështetjen e Agjencisë Hapësinore Evropiane, që do të përdorë rreze lazeri për të shkarkuar të dhëna voluminoze nga satelitët në një mënyrë të shpejtë dhe të sigurt, njoftoi ajo muajin e kaluar.
Ky është vetëm një shembull se si Europa po lëviz për të forcuar sigurinë e satelitëve të saj, ndërsa tensionet gjeopolitike në rritje dhe një spektër në zgjerim i kërcënimeve hibride po i shtyjnë komunikimet hapësinore në zemër të planeve të sigurisë së bllokut.
Për vite me radhë, infrastruktura satelitore është trajtuar nga politikëbërësit si një dobi teknike dhe jo si një aset strategjik. Kjo ndryshoi në vitin 2022, kur një sulm kibernetik në rrjetin satelitor Viasat përkoi me pushtimin e Ukrainës nga Rusia.
Që atëherë, satelitët janë bërë objektiva të njohura për ndërhyrje, spiunazh dhe ndërprerje. Komisioni Europian në qershor paralajmëroi se hapësira po bëhej “më e kontestuar”, duke sinjalizuar sulme kibernetike në rritje dhe përpjekje për ndërhyrje elektronike që synojnë satelitët dhe stacionet tokësore.
Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar paralajmëruan këtë vit për kërcënimin në rritje që paraqesin satelitët hapësinorë rusë dhe kinezë, të cilët shihen rregullisht duke spiunuar satelitët e tyre.
Qeveritë e Bashkimit Europian po bëjnë një garë për të rritur qëndrueshmërinë e tyre dhe për të zvogëluar varësinë nga teknologjia e huaj, si përmes rregulloreve si Akti i ri Hapësinor, ashtu edhe përmes investimeve në infrastrukturën kritike.
Kërcënimi është shumë i qartë në Groenlandë, tha Laurynas Maciulis, drejtor ekzekutiv i Astrolight.
“Problemi sot është se rreth 80% e të gjithë trafikut të të dhënave hapësinore është i lidhur me një vendndodhje të vetme në Svalbard, i cili është një ishull i ndarë midis vendeve të ndryshme, përfshirë Rusinë”, tha ai në një intervistë.
Stacioni kryesor tokësor Arktik i Evropës ndodhet në Svalbard dhe mbështet të dy sistemet e navigimit të Galileos dhe Copernicus. Ndërsa vendndodhja është strategjike, ajo është gjithashtu jashtëzakonisht e ndjeshme për shkak të aktiviteteve ruse dhe kineze aty pranë.
Çështja kryesore është se stacioni mbështetet në një kabllo të vetme nënujore për t'u lidhur me internetin, i cili është dëmtuar disa herë.
“Në rast dëmtimi të qëllimshëm ose të paqëllimshëm të këtij kabulli, ju humbni aksesin në shumicën e satelitëve të gjeo-inteligjencës, gjë që është, sigurisht, shumë kritike. Pra, qëllimi ynë është të vendosim një stacion satelitor plotësues tokësor në Groenlandë”, tha Maciulis.
Një element qendror i ambicieve të Evropës për të pasur komunikim satelitor të sigurt europian është IRIS², një konstelacion i lidhjes së sigurt me vlerë shumë miliardë euro, i nisur në vitin 2022 dhe i projektuar për të rivalizuar sistemin Starlink të Elon Musk.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
