Shtetet e Bashkuara të Amerikës po përgatiten t’u kërkojnë dhjetëra vendeve partnere të zgjedhin qartë pozicionin e tyre në garën globale për inteligjencën artificiale, duke paralajmëruar se vendet që bashkëpunojnë njëkohësisht me nismat amerikane dhe ato kineze mund të përjashtohen nga koalicioni i udhëhequr nga Uashingtoni.
Sipas një zyrtari amerikan dhe një drafti të brendshëm të Departamentit të Shtetit, të shqyrtuar nga Reuters, Uashingtoni po përgatit një letër drejtuar 35 vendeve që kanë nënshkruar një deklaratë amerikane për bashkëpunimin në fushën e inteligjencës artificiale.
Letra pritet të vendosë një vijë më të qartë mes vendeve që zgjedhin ekosistemin teknologjik amerikan dhe atyre që angazhohen me strukturat rivale të Pekinit.
Në qendër të kësaj përplasjeje është Pax Silica, një nismë e lançuar nga Uashingtoni për të forcuar zinxhirët e furnizimit për inteligjencën artificiale, çipat elektronikë dhe mineralet kritike. Rreth dhjetëra shtete janë përfshirë në këtë kuadër, mes tyre Japonia, Australia dhe Koreja e Jugut.
SHBA-ja kërkon që partnerët e saj të mos përdorin njëkohësisht struktura që mund të konsiderohen konkurruese me këtë nismë. Në draftin e letrës, anëtarësimi në Pax Silica paraqitet jo thjesht si pjesëmarrje formale, por si një angazhim strategjik.
Ky presion vjen në një moment kur konkurrenca teknologjike mes Uashingtonit dhe Pekinit po intensifikohet. Kina ka promovuar modele të inteligjencës artificiale me pesha të hapura (open-weight), të cilat po fitojnë terren përballë sistemeve të zhvilluara nga kompani amerikane si OpenAI dhe Anthropic.
Një nga rastet që ka alarmuar Uashingtonin është ai i Kazakistanit, i cili, sipas Reuters, është vendi i vetëm i njohur deri tani që është pjesë e të dyja nismave: Pax Silica të udhëhequr nga SHBA-ja dhe koalicionit të krijuar nga Kina.
Rëndësia e Kazakistanit nuk lidhet vetëm me pozicionin e tij gjeopolitik. Vendi disponon rezerva të konsiderueshme mineralesh kritike, të cilat janë të rëndësishme për prodhimin e teknologjive të avancuara dhe gjysmëpërçuesve. Për këtë arsye, kontrolli dhe diversifikimi i burimeve të këtyre mineraleve është bërë pjesë e rëndësishme e konkurrencës SHBA-Kinë.
Në anën tjetër, Pekini po përpiqet të krijojë një arkitekturë ndërkombëtare alternative në fushën e inteligjencës artificiale. Në korrik, presidenti kinez Xi Jinping lançoi World Artificial Intelligence Cooperation Organization, duke promovuar teknologjitë kineze dhe modelet me peshë të hapur si alternativë ndaj ndikimit amerikan në sektorin e AI-së.
Kjo e ka kthyer inteligjencën artificiale në shumë më tepër se një garë mes kompanive teknologjike. Modelet e avancuara të AI-së shihen gjithnjë e më shumë si një aset strategjik që mund të ndikojë në ekonominë, sigurinë kombëtare dhe kapacitetet ushtarake të shteteve.
SHBA-ja synon gjithashtu të reduktojë varësinë nga Kina për mineralet kritike, çipat dhe teknologjitë që nevojiten për zhvillimin e AI-së. Njëkohësisht, Pekini ka përdorur avantazhin e tij në disa minerale kritike si instrument në përplasjet tregtare me Uashingtonin.
Mesazhi i administratës amerikane është i qartë: vendet partnere nuk mund të jenë njëkohësisht pjesë e dy ekosistemeve teknologjike që Uashingtoni i konsideron konkurruese.
Sipas një zyrtari amerikan, është e vështirë që një vend të konsiderohet partner i besueshëm në një ekosistem teknologjik ndërsa njëkohësisht nënshkruan një nismë të krijuar nga Kina për të avancuar një vizion konkurrues për inteligjencën artificiale.
Megjithatë, Reuters raporton se ende nuk është e qartë se kur do të dërgohet letra dhe nëse drafti do të ndryshohet përpara se të bëhet zyrtar. Departamenti amerikan i Shtetit nuk komentoi dokumentin, duke e cilësuar atë si një dokument të brendshëm të rrjedhur.
Zhvillimet e fundit tregojnë se rivaliteti SHBA-Kinë po kalon nga lufta për tregje dhe teknologji individuale drejt krijimit të dy ekosistemeve globale të AI-së.
Për vendet e treta, kjo mund të krijojë një zgjedhje të vështirë. Partneritetet me SHBA-në mund të sjellin investime, teknologji dhe akses në zinxhirët perëndimorë të furnizimit, ndërsa bashkëpunimi me Kinën mund të ofrojë alternativa teknologjike dhe ekonomike.
Në këtë përplasje, inteligjenca artificiale po bëhet një nga fushat kryesore të konkurrencës për ndikim global. Dhe mesazhi i Uashingtonit ndaj partnerëve të tij duket se po bëhet gjithnjë e më i drejtpërdrejtë: në garën e ardhshme teknologjike, neutraliteti mund të bëhet gjithnjë e më i vështirë.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
