Mijëra qytetarë në Groenlandë dhe Danimarkë kanë dalë në protesta kundër planeve të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për të marrë kontrollin e Groenlandës, një territor autonom nën Mbretërinë Daneze, raporton BBC.
Demonstratat u mbajtën në disa qytete daneze, përfshirë kryeqytetin Kopenhagen, si dhe në kryeqytetin e Groenlandës, Nuuk.
Protestat përkuan me një vizitë zyrtare në Kopenhagen të një delegacioni të Kongresit të SHBA-së, kreu i së cilës, senatori demokrat Chris Coons, e cilësoi retorikën e Trump si “jo konstruktive”.
Presidenti Trump nuk e ka përjashtuar mundësinë e marrjes me forcë të Groenlandës, duke këmbëngulur se ishulli është kritik për sigurinë kombëtare të SHBA-së. Ai ka njoftuar gjithashtu vendosjen e tarifave ndaj vendeve evropiane që kundërshtojnë planin e tij.
Sipas një postimi në platformën Truth Social, duke nisur nga 1 shkurti, mallrat nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda do t’i nënshtrohen një tarife amerikane prej 10%.
Trump paralajmëroi se tarifat do të rriten në 25% më 1 qershor, “derisa të arrihet një marrëveshje për blerjen e plotë dhe totale të Groenlandës”.
Groenlanda është një territor pak i populluar, por i pasur me burime natyrore. Vendndodhja e saj strategjike midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë kyçe për sistemet e paralajmërimit të hershëm ndaj sulmeve me raketa dhe për monitorimin e aktivitetit detar në rajon.
Trump ka deklaruar më herët se SHBA do ta merrte Groenlandën “në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë”, duke iu referuar blerjes së territorit ose përdorimit të forcës.
Në protestat e zhvilluara të shtunën në Kopenhagen, qytetarët mbanin pankarta me mbishkrime si “Larg duart nga Groenlanda” dhe “Groenlanda për groenlandezët”.
Politikologu groenlandez Erik Jensen i tha agjencisë Reuters se “është thelbësore të tregojmë se Groenlanda nuk është në shitje dhe nuk dëshiron të bëhet pjesë e SHBA-së”.
Protestat u organizuan nga organizata joqeveritare daneze dhe groenlandeze.
“Kërkojmë respekt për Mbretërinë Daneze dhe për të drejtën e Groenlandës për vetëvendosje”, deklaroi Camilla Siezing, kryetare e Inuitëve, një organizatë ombrellë e shoqatave groenlandeze.
Në Nuuk, Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, iu bashkua protestuesve që marshuan drejt konsullatës amerikane, duke mbajtur pankarta me mesazhe si “Groenlanda nuk është në shitje” dhe “Ne e formësojmë vetë të ardhmen tonë”.
Sondazhet e opinionit tregojnë se rreth 85% e groenlandezëve kundërshtojnë bashkimin e territorit me Shtetet e Bashkuara.
Ndërkohë, disa vende evropiane kanë shprehur mbështetje për Danimarkën, duke theksuar se siguria e Arktikut duhet të mbetet një përgjegjësi e përbashkët e NATO-s. Franca, Gjermania, Suedia, Norvegjia, Finlanda, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar kanë dërguar trupa në Groenlandë në kuadër të një misioni zbulues.
Edhe në SHBA ka skepticizëm ndaj këtij plani. Delegacioni i Kongresit që po viziton Danimarkën përbëhet kryesisht nga demokratë, por përfshin edhe republikanë të moderuar.
Senatori Chris Coons theksoi se “ka arsye legjitime për të investuar më shumë në sigurinë e Arktikut, si në territorin amerikan, ashtu edhe te partnerët tanë të NATO-s”.



