Arturo Bejar, ish-punonjës i Meta-s, i kthyer në denoncues, thotë se pas bisedave me prindër në mbarë botën ka kuptuar se ata ndajnë të njëjtin shqetësim- frikën nga dita kur fëmijët e tyre do të jenë mjaftueshëm të rritur për të hyrë në rrjetet sociale, transmeton theGuardian.
Duket se edhe qeveritë po reagojnë.
Këtë muaj, Mbretëria e Bashkuar u bë vendi më i fundit që njoftoi vendosjen e një moshe minimale prej 16 vjeç për përdorimin e platformave kryesore të rrjeteve sociale. Ky zhvillim pason Australinë, e cila vitin e kaluar vendosi kufizime për platforma si Instagram, Facebook, YouTube, X, TikTok dhe Snapchat.
"Kam folur me prindër nga vende të ndryshme dhe ende nuk kam takuar një prind të fëmijëve të vegjël që të mos ketë frikë nga momenti kur ata do të hyjnë në internet. Po ashtu, nuk kam takuar asnjë të ri që të mos ketë përjetuar diçka të dëmshme, e cila mund të ishte parandaluar", tha Bejar.
55-vjeçari ka qenë inxhinier dhe konsulent i lartë në Meta.
Ai dëshmoi në proceset gjyqësore të zhvilluara së fundmi në SHBA, ku kompania akuzohet se projektoi me vetëdije produkte që krijojnë varësi dhe se mashtroi përdoruesit lidhur me sigurinë e platformave të saj.
"Ato vazhdojnë t'i tregojnë botës pse nuk mund t'u besojmë", u shpreh ai për platformat e rrjeteve sociale.
Meta ka deklaruar se nuk pajtohet me vendimet e gjykatës dhe se do t'i apelojë ato. Kompania theksoi se shëndeti mendor i adoleshentëve është një çështje komplekse që nuk mund t'i atribuohet një shkaku të vetëm, duke shtuar se mbetet e përkushtuar për krijimin e mjediseve më të sigurta për të rinjtë.
Ndërkohë, mungesa e besimit po shoqërohet me masa konkrete. Indonezia dhe Malajzia kanë vendosur kufizime për përdoruesit nën 16 vjeç në disa platforma, ndërsa Austria, Franca dhe Norvegjia po shqyrtojnë masa të ngjashme.
Brazili ka ndaluar përdorimin e telefonave celularë në shkolla dhe lejon fëmijët nën 16 vjeç të përdorin rrjetet sociale vetëm nëse llogaria e tyre është e lidhur me atë të një prindi.
Mbretëria e Bashkuar synon që ndalimi të hyjë në fuqi deri në pranverën e vitit 2027. Edhe Kanadaja planifikon të ndalojë përdorimin e rrjeteve sociale për personat nën 16 vjeç, përveç rasteve kur platformat zbatojnë masa të mjaftueshme mbrojtëse.
Në SHBA, megjithatë, një ndalim në nivel federal duket i pamundur për shkak të mbrojtjes kushtetuese të lirisë së shprehjes dhe kundërshtimit politik ndaj rregullimit të sektorit teknologjik.
Pavarësisht kësaj, debati global ka ndryshuar ndjeshëm. Edhe pse paneli i ekspertëve i ngritur nga qeveria britanike ka arritur në përfundime më të balancuara mbi ndikimin e rrjeteve sociale tek adoleshentët, kryeministri Keir Starmer vendosi të ndërmarrë hapa konkretë.
Burime nga industria e teknologjisë shprehën pakënaqësi, duke argumentuar se disa kompani kanë investuar më shumë në sigurinë e përdoruesve sesa të tjerat dhe se ndalimet e përgjithshme nuk bëjnë dallim mes tyre.
"Është e vështirë t'i bindësh politikanët për masat që ke marrë kur nuk ka standarde të njëjta në të gjithë industrinë", tha një burim, duke shtuar se ndalimi australian nuk ka arritur të pengojë anashkalimin e rregullave dhe nuk ka nxitur domosdoshmërisht platforma më të sigurta.
Ndërkohë, kompanitë e mëdha teknologjike vazhdojnë të investojnë shuma të mëdha në lobim. Vetëm në Bashkimin Evropian ato shpenzuan rreth 150 milionë euro gjatë vitit të kaluar, me Meta-n si shpenzuesen më të madhe.
Edhe në SHBA, kompanitë teknologjike po ushtrojnë presion kundër Aktit për Sigurinë Online të Fëmijëve (KOSA), i cili do t'i detyronte platformat të merrnin masa më të forta për të mbrojtur të miturit nga përdorimi kompulsiv dhe rreziqe të tjera.
Sipas Darrell West nga Instituti Brookings, ndalimet në SHBA nuk pritet të zbatohen gjerësisht, pasi shumë ligjvënës kundërshtojnë ndërhyrjen e shtetit në sektorin teknologjik.
Nga ana tjetër, Theo Bertram, drejtor i Social Market Foundation dhe ish-ekzekutiv i TikTok, beson se vendimi i Mbretërisë së Bashkuar përbën një pikë kthese në nivel global.
"Historia e legjislacionit tregon se fillimisht veprojnë një ose dy vende. Kur më pas bashkohen vende me ndikim rregullator si Mbretëria e Bashkuar dhe Australia, krijohet një efekt zinxhir", tha ai.
Sipas Bertramit, kompanitë teknologjike po përballen gjithnjë e më shumë me humbjen e besimit të publikut dhe kjo po i shtyn politikanët të ndërmarrin masa më të forta.
"Rregullimi i teknologjisë po udhëhiqet gjithnjë e më shumë nga shqetësimi i qytetarëve dhe jo vetëm nga rekomandimet e ekspertëve", u shpreh ai.
Qeveria britanike pranon se rrjetet sociale kanë edhe përfitime, por thekson se ekzistojnë dëme të dokumentuara, veçanërisht për të rinjtë më të rrezikuar.
"Të rinjtë meritojnë hapësira online të projektuara posaçërisht për ta", tha Bejar.
Por, sipas tij, durimi i publikut po shteron dhe gjithnjë e më shumë vende po zgjedhin një zgjidhje të drejtpërdrejtë për mbrojtjen e adoleshentëve: kufizimin e aksesit në rrjetet sociale.



