Calvera, ylli që sfidon rregullat e galaktikës

Ishte aty ku nuk duhej të ishte dhe shpërtheu në një mënyrë të pazakontë: është Calvera, një yll i arratisur që sfidon rregullat e galaktikës sonë.

I zbuluar për herë të parë në vitin 2007, ai ndodhet mbi 6 500 vite dritë mbi Rrugën e Qumështit. Calvera tani është analizuar në detaje nga një ekip kërkimor i udhëhequr nga Emanuele Greco i Institutit Kombëtar për Astrofizikë në Palermo, i cili përfshin gjithashtu studiues nga INAF në Milano dhe Universiteti i Palermos. Rezultatet janë botuar në revistën “Astronomy & Astrophysics”.

"Yjet masivë, domethënë të paktën tetë herë më të mëdhenj se Dielli, formohen pothuajse ekskluzivisht në planin galaktik, ku dendësia e gazit është më e larta dhe favorizon lindjen e yjeve. Gjetja e mbetjeve të tyre në distanca të tilla nga plani është jashtëzakonisht e rrallë", tha Greco, duke shpjeguar çudinë e parë dhe më të dukshme të këtij ylli, të mbiquajtur Calvera, në homazh të antagonistit të filmit perëndimor “Shtatë të Madhërishmit”. Ashtu si personazhi në film, Calvera lëviz në skaje, jashtë rregullave, dhe po rishkruan atë që dimë për jetën dhe vdekjen e yjeve masivë në rajonet më ekstreme të galaktikës sonë.

I përcaktuar si 1RXS J141256.0+792204, Calvera është një pulsar, një yll i vogël, shumë kompakt që përfaqëson mbetjen e një supernove të dhunshme, duke u larguar me shpejtësi nga një strukturë pluhuri pothuajse perfekte rrethore, e cila mund të interpretohet si mbetja e supernovës. Tani, vëzhgimet e reja me rreze X, falë satelitit XMM-Neëton të Agjencisë Hapësinore Evropiane dhe instrumenteve tokësore si Telescopio Nazionale Galileo, kanë ofruar një kuptim më të mirë të mekanizmave që lejojnë pulsarin të lëshojë gjithashtu rreze gama, të konsideruara si një tjetër nga çuditë 'e pamundura' të Calvera-s. Këto të dhëna konfirmojnë gjithashtu origjinën e përbashkët të Calvera-s dhe resë së gazit nga e cila po largohet pulsari: "Studimi ynë," përfundoi Greco, "tregon se edhe rajonet më të qeta dhe në dukje më të zbrazëta të galaktikës mund të strehojnë procese ekstreme."