Shtetet e Bashkuara të Amerikës po shqyrtojnë mundësinë e lehtësimit të disa sanksioneve ndaj naftës iraniane, si një përpjekje për të zbutur ndikimin e luftës në Iran mbi tregjet globale të energjisë.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, në një intervistë për Fox deklaroi se kjo mund të rrisë furnizimin për blerësit ndërkombëtarë, në një kohë kur çmimet po rriten për shkak të ndërprerjeve në prodhim dhe transport.
Nëse realizohet, do të ishte një ndryshim i madh nga politika e deritanishme amerikane dhe me pasoja të pasigurta. Ekspertët paralajmërojnë se ndikimi në çmime mund të jetë i kufizuar, ndërsa ekziston rreziku që të rriten të ardhurat e regjimit iranian.
“Për ta thënë butë, kjo është e pakuptimtë”, tha David Tannenbaum, duke shtuar se lejimi i shitjes së naftës mund të financojë përpjekjet e luftës.
Para konfliktit, Kina ishte blerësi kryesor i naftës iraniane me çmime të ulëta për shkak të sanksioneve. Bessent sugjeroi se lehtësimi i kufizimeve mund të devijojë furnizimet drejt vendeve të tjera si India, Japonia dhe Malajzia, duke detyruar Kinën të paguajë “çmimin e tregut”.
Ai përmendi rreth 140 milionë fuçi naftë që ndodhen aktualisht në det, të cilat mund të përdoren për të ulur çmimet për një periudhë të shkurtër prej 10-14 ditësh.
Megjithatë, detajet mbeten të paqarta, përfshirë mënyrën se si do të parandalohej që të ardhurat të shkonin te qeveria iraniane. Edhe Presidenti Donald Trump nuk dha një përgjigje të qartë, duke thënë vetëm se “ne do të bëjmë gjithçka që është e nevojshme për të mbajtur çmimin”.
Ekspertët theksojnë se sasia në fjalë është e vogël krahasuar me kërkesën globale dhe se shumë nga kjo naftë tashmë është në treg.
“Mund të shtojë pak... por nuk mendoj se është diçka që ndryshon gjithçka dhe ngre shumë pyetje”, tha Rachel Ziemba.
Propozimi vjen pas hapave të tjerë për rritjen e furnizimit, përfshirë lirimin e rezervave dhe pezullimin e disa sanksioneve ndaj naftës ruse, i cili shkaktoi kritika në Evropë.
Ndërkohë, në SHBA ka sinjale të përziera politike, pasi po shqyrtohen edhe masa për forcimin e sanksioneve ndaj Iranit.
Sipas ekspertëve, situata tregon presionin e madh mbi administratën amerikane për të gjetur burime shtesë energjie.
“Qeveria amerikane është padyshim në një situatë ku çdo fuçi numërohet”, tha Ziemba.
Ndikimi i luftës është i madh edhe në rrugët kryesore të transportit si Ngushtica e Hormuzit, ku lëviz një pjesë e konsiderueshme e naftës botërore. Që nga fillimi i konfliktit, ndërprerjet kanë nxjerrë nga tregu rreth 10% të furnizimit global, duke rritur shqetësimet për pasoja afatgjata në sektorin energjetik.



