
Dan Jorgensen, komisioneri danez për energjinë dhe strehimin në Komisionin Evropian, ka pohuar se krahu ekzekutiv i BE-së do të bëjë gjithçka që është e mundur për të siguruar zbatimin e projektit të ndërlidhjes së energjisë elektrike Kretë-Qipro. Në një intervistë me greken “Kathimerini”, ai e përshkruan Ndërlidhësin e Detit të Madh (GSI) si "me rëndësi strategjike më të lartë" për Evropën, pasi do të ndihmojë në forcimin e ndërlidhjeve të energjisë elektrike dhe, rrjedhimisht, do të kontribuojë në uljen e çmimeve të energjisë si përparësi kryesore.
Jorgensen siguron publikun se çmimet nuk ka gjasa të rriten, pavarësisht heqjes graduale të importeve të gazit natyror rus.
Greqia ende po përballet me çmime të larta të energjisë, me Kryeministrin Kyriakos Mitsotakis që thekson në një letër përkatëse drejtuar presidentit të Komisionit mospërputhjet e mëdha në kostot midis shteteve anëtare të BE-së. A i keni vlerësuar arsyet pse ende ka mospërputhje të mëdha midis shteteve anëtare të BE-së dhe cila mund të jetë zgjidhja për këtë problem?
Evropa ka tregun e përbashkët më të madh dhe sistemin më të integruar të rrjetit në botë. Megjithatë, pengesat rregullatore dhe të tregut, si dhe fleksibiliteti dhe ndërlidhjet e pamjaftueshme i pengojnë qytetarët dhe bizneset tona të përfitojnë plotësisht nga energjia e pastër në faturat e tyre.
Më lejoni t'ju jap një shembull të prekshëm: Ne po përdorim vetëm gjysmën e potencialit të rrjeteve tona për momentin. Është sikur BE-ja të ketë 100 autostrada, por përdor vetëm 50 dhe do të ketë nevojë për 200 në të ardhmen!
Vetëm verën e kaluar, Evropa Juglindore përjetoi rritje të çmimeve gjatë orëve të mbrëmjes. Kjo u nxit kryesisht nga mungesa e kapacitetit ndërkufitar dhe fleksibiliteti i pamjaftueshëm.
Infrastruktura dhe integrimi i mëtejshëm i tregut është rruga që kemi përpara. Ai ndan kostot dhe shumëfishon përfitimet. Për 2 miliardë euro të investuara çdo vit në infrastrukturën ndërkufitare, ne mund të ofrojmë përfitime socio-ekonomike deri në 5 miliardë euro.
Ulja e çmimeve të energjisë është një nga prioritetet e mia kryesore për këtë mandat. Dhe jam plotësisht i përkushtuar për të arritur një Bashkim të vërtetë Energjie.
Përveç paraqitjes së masave konkrete për ta bërë energjinë më të përballueshme dy muaj pas fillimit të mandatit, kam lançuar edhe Task Forcën e Unionit të Energjisë për të dhënë rezultate konkrete, sa më shpejt të jetë e mundur. Ne duhet të sigurohemi që rrjeti të jetë i ndërlidhur mirë dhe të ndjekim një përdorim më të mirë të infrastrukturës. Lejet për projektet e energjisë duhet të jenë më të shpejta dhe sistemi duhet të jetë më fleksibël. Kjo task forcë do të mbështesë shtetet tona anëtare në zbatimin e reformave kombëtare që e bëjnë energjinë më të përballueshme.
Më vonë këtë vit, unë do të paraqes gjithashtu një iniciativë të re mbi rrjetet dhe investimet në energji të pastër në mënyrë që energjia e pastër dhe e përballueshme të mund të rrjedhë nga dhe në të gjitha cepat e Evropës.
Në të njëjtën kohë, vetë Evropa duket se është në disavantazh. Kompanitë evropiane theksojnë se po paguajnë dy deri në gati tre herë më shumë për energji sesa homologët e tyre në SHBA dhe Kinë. Prandaj, si mund të sigurojë Evropa energji të pastër dhe të përballueshme me një furnizim të besueshëm dhe të rrisë konkurrueshmërinë e saj?
Energjia është shtylla kurrizore e jetës dhe ekonomisë sonë. Ne kemi nevojë urgjente të ofrojmë më shumë energji të pastër dhe të përballueshme për të ulur faturat e energjisë dhe për të fuqizuar konkurrueshmërinë tonë.
Për ta bërë këtë, duhet të largohemi nga lëndët djegëse fosile dhe të shfrytëzojmë potencialin e energjisë së rinovueshme të lirë të prodhuar në vend dhe të efikasitetit të energjisë.
Vetëm në vitin 2024, kostoja e importit të lëndëve djegëse fosile për Evropën ishte pothuajse 400 miliardë euro. Duke shfrytëzuar më shumë energji të pastër dhe duke zbatuar efikasitet më të madh të energjisë, BE-ja mund ta ulë faturën e importit të lëndëve djegëse fosile deri në 130 miliardë euro në vit deri në vitin 2030. Kjo është arsyeja pse na duhen veprime të menjëhershme për të ulur koston e energjisë, ndërsa njëkohësisht shtyjmë përpara ndryshime më strukturore.
Qeveritë kombëtare mund të veprojnë menjëherë duke ulur komponentin e taksimit të faturave të energjisë. Ne gjithashtu kemi ofruar udhëzime për rregullatorët e energjisë për të hartuar tarifa rrjeti që nxisin fleksibilitetin dhe inkurajojnë konsumatorët të përdorin energjinë elektrike kur është e lirë ta bëjnë këtë.
Në planin afatgjatë, është thelbësore të kemi më shumë dhe më shpejt vendosje të energjisë së pastër vendase dhe më shumë ndërlidhës dhe rrjete të fuqishme. Elektrifikimi më i gjerë, dixhitalizimi, ruajtja dhe përgjigja e kërkesës do të ndihmojnë gjithashtu masivisht për ta mbajtur sistemin të qëndrueshëm dhe për të parandaluar rritjet e çmimeve.
Komisioni Evropian ka përshpejtuar me iniciativa legjislative një heqje graduale të importeve të gazit dhe naftës ruse në BE. Edhe nëse shumica e shteteve anëtare - si Greqia - e mbështesin procesin, disa përmendin shqetësime në lidhje me një rritje të mundshme të çmimeve të energjisë. Si synoni ta adresoni këtë çështje në një mënyrë realiste?
Qëllimi ynë është i qartë: Nuk duam të kemi asnjë molekulë gazi rus në sistemin tonë deri në fund të vitit 2027. Kjo është me rëndësi të madhe jo vetëm për sigurinë tonë energjetike, por edhe për sigurinë tonë në përgjithësi. Herë pas here, Rusia ka dëshmuar se është një furnizues energjie i paqëndrueshëm, për të mos përmendur një luftëdashës.
Propozimi ynë për të ndaluar të gjitha importet e gazit rus përcakton një kornizë të qartë dhe të parashikueshme për heqjen graduale të gazit dhe naftës ruse pikërisht për t'u siguruar që çmimet do të mbeten të qëndrueshme. Të kesh një afat kohor të qartë përpara lejon që tregjet të përshtaten, të përgatiten. Ne nuk presim ndonjë ndikim të rëndësishëm ekonomik sepse ka furnizime alternative të mjaftueshme në tregun global.
Furnizimi me LNG pritet të rritet ndjeshëm në vitet e ardhshme. Ne gjithashtu kemi një treg gazi të ndërlidhur mirë dhe infrastrukturë të mjaftueshme importi në të gjithë BE-në. Bashkëpunimi midis shteteve anëtare do të na lejojë të bëjmë këtë hap historik në një mënyrë të sigurt dhe të menaxhuar mirë.
Përveç kësaj, ne nuk presim të zëvendësojmë çdo molekulë gazi me gaz tjetër. Ndërsa shkojmë drejt një sistemi më të pastër energjetik me një pjesë më të lartë të burimeve të rinovueshme, kërkesa për gaz do të ulet. Me zbatimin e plotë të planeve tona për energji të pastër dhe të përballueshme, BE-ja pritet të zëvendësojë deri në 100 miliardë metra kub gaz natyror deri në vitin 2030, që do të thotë një ulje të kërkesës me 40-50 miliardë metra kub deri në vitin 2027.
Eliminimi gradual i naftës deri në vitin 2027 është gjithashtu i arritshëm. Tubacioni Adria përfaqëson një alternativë të vlefshme dhe kërkesa shtesë për të zëvendësuar naftën ruse nuk ka gjasa të ketë ndonjë ndikim material në tregjet globale të naftës, dhe për këtë arsye në çmime. Me pak fjalë, tregjet tani janë gati që BE-ja të bëjë edhe hapin e fundit dhe të heqë qafe gazin rus përgjithmonë.



