Më pak se 60.000 njerëz, ose 0.001% e popullsisë së botës, kontrollojnë tre herë më shumë pasuri sesa gjysma e varfër e njerëzimit së bashku, sipas një raporti të ri që tregon se pabarazia globale ka arritur nivele kaq ekstreme saqë është e nevojshme të ndërmerren veprime të menjëhershme.
Raporti Botëror i Pabarazisë 2026, i cili bazohet në të dhënat e mbledhura nga 200 studiues, zbuloi se 10% e personave me të ardhura më të larta fitojnë më shumë se 90% e atyre me të ardhura më të ulëta së bashku.
Sa i përket pasurisë, vlerës së aseteve të njerëzve, ajo ishte edhe më e përqendruar se të ardhurat ose fitimet nga puna dhe investimet, me 10% më të pasur të popullsisë së botës që zotëronin 75% të pasurisë dhe gjysmën më të varfër vetëm 2%.
Sipas të dhënave, në pothuajse çdo rajon, 1% ishin më të pasur se 90% e më të varfrve së bashku, me pabarazinë në pasuri që po rritet me shpejtësi në të gjithë botën.
“Rezultati është një botë në të cilën një pakicë e vogël zotëron një pushtet ekonomik të paparë, ndërsa miliarda njerëz mbeten të përjashtuar edhe nga stabiliteti ekonomik bazë”, shkruan autorët, të udhëhequr nga Ricardo Gomez-Carrera i Shkollës së Ekonomisë në Paris.
Pjesa e pasurisë globale që mbahet nga 0.001% më të pasurit është rritur nga pothuajse 4% në vitin 1995 në më shumë se 6%, ndërsa pasuria e multimilionerëve është rritur me rreth 8% në vit që nga vitet 1990.
Autorët, njëri prej të cilëve është ekonomisti i njohur francez Thomas Piketty, thanë se ndërsa pabarazia ka qenë prej kohësh një tipar përcaktues i ekonomisë globale, deri në vitin 2025 ajo kishte “arritur nivele që kërkojnë vëmendje urgjente”.
Ulja e pabarazisë nuk ka të bëjë vetëm me drejtësinë, por është thelbësore për qëndrueshmërinë e ekonomive, stabilitetin e demokracive dhe qëndrueshmërinë e planetit tonë.
Prandaj, duket se pabarazi të tilla ekstreme nuk janë më të qëndrueshme për shoqëritë apo ekosistemet, apo edhe për vetë sistemin ekonomik që i krijoi ato.
Raporti, i cili prodhohet çdo katër vjet në partneritet me Programin e Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara, bazohet në bazën e të dhënave më të madhe me qasje të hapur mbi pabarazinë ekonomike globale dhe konsiderohet gjerësisht si faktor që formëson debatin publik ndërkombëtar mbi këtë çështje.
Në parathënie, ekonomisti laureat i Çmimit Nobel, Joseph Stiglitz, përsëriti thirrjen për krijimin e një komisioni ndërkombëtar, të krahasueshëm me IPCC-në e OKB-së për ndryshimet klimatike, me qëllim monitorimin e pabarazisë në nivel global dhe ofrimin e rekomandimeve objektive dhe të bazuara në prova.



