Sulmet ndaj Iranit çlirojnë ndotës toksikë që mund të zgjasin për dekada

Sulmet e fundit ndaj objekteve energjetike dhe industriale në Iran kanë krijuar një krizë të re mjedisore, duke çliruar sasi të mëdha ndotësish toksikë që mund të mbeten në mjedis për shumë vite. 

Sipas një analize të publikuar nga Bloomberg, zjarret dhe shpërthimet në depo karburanti, rafineri dhe infrastrukturë të naftës kanë prodhuar re të mëdha tymi të mbushura me substanca të rrezikshme që mund të ndikojnë në ajër, tokë dhe burimet ujore për një periudhë të gjatë.

Pas disa sulmeve pranë Teheran, qielli mbi kryeqytetin iranian u mbulua nga re të dendura tymi të zi, të krijuara nga djegia e naftës dhe produkteve petrokimike. Ekspertët paralajmërojnë se kur depozitat e naftës dhe objektet industriale digjen, ato lëshojnë përzierje të rrezikshme të hidrokarbureve, grimcave të imëta dhe gazrave toksikë që mund të përhapen në distanca të mëdha përmes erërave.

Kjo ndotje jo vetëm që përkeqëson cilësinë e ajrit në zonat urbane, por gjithashtu mund të kontaminojë tokën dhe ujin, duke krijuar pasoja afatgjata për mjedisin.

Sipas Bloomberg, disa zona kanë raportuar edhe fenomene të pazakonta si reshje të errëta që përmbajnë grimca të djegura nafte dhe kimikatesh industriale. Ky fenomen rrit rrezikun e kontaminimit të tokës bujqësore dhe burimeve të ujit, duke e bërë më të vështirë rikuperimin e mjedisit pas përfundimit të konfliktit.

Shkencëtarët dhe ekspertët e mjedisit theksojnë se ndotja e krijuar nga shkatërrimi i infrastrukturës së energjisë mund të ketë pasoja që zgjasin për dekada. 

Djegia e produkteve të naftës çliron metale të rënda dhe komponime organike toksike që mund të depozitohen në tokë dhe të hyjnë në zinxhirin ushqimor. Me kalimin e kohës, këto substanca mund të ndikojnë në ekosisteme të tëra dhe të përbëjnë rrezik për komunitetet që jetojnë në zonat e prekura.

Ekspozimi afatgjatë ndaj këtyre ndotësve mund të lidhet me probleme serioze shëndetësore, përfshirë sëmundje të mushkërive, çrregullime neurologjike dhe rritje të rrezikut për disa lloje kanceri. Ndikimi i ndotjes nuk kufizohet vetëm në zonat ku ndodhin sulmet, pasi grimcat toksike mund të përhapen përmes atmosferës dhe reshjeve në rajone më të gjera.

Ekspertët paralajmërojnë se konfliktet moderne që përfshijnë infrastrukturë industriale dhe energjetike shpesh krijojnë pasoja mjedisore shumë më të mëdha sesa dëmet e drejtpërdrejta të luftës. Në rastin e Iranit, ndotja e krijuar nga djegia e depozitave të naftës dhe objekteve petrokimike mund të vazhdojë të ndikojë në mjedis dhe shëndetin publik për shumë vite, edhe pasi luftimet të kenë përfunduar.