Stresi termik dëmton barrierën koralore në Australi

E shtrirë për afërsisht 2 300 kilometra përgjatë bregdetit verilindor të Australisë, Barriera Koralore përbëhet nga afërsisht 3 000 shkëmbinj nënujorë dhe mbi 1 000 ishuj, që përfaqësojnë 10% të të gjitha sistemeve globale të shkëmbinjve nënujorë koralorë dhe në të jetojnë mbi 9 000 specie. Barriera e Madhe Koralore, sajt i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe një nga "Shtatë Mrekullitë Natyrore", është, megjithatë, në gjendje aspak të mirë. 

Siç raportohet nga Instituti Australian i Shkencës Detare, ai ka përjetuar zbardhjen më të madhe të koraleve të regjistruar ndonjëherë që nga fillimi i regjistrimeve gati 40 vjet më parë. Ky fenomen është i lidhur me temperaturat përvëluese të oqeanit të vitit 2024, të cilat e kanë sjellë ekosistemin në "nivele të papara të stresit termik".

Nga gushti 2024 deri në maj 2025, instituti monitoroi shëndetin e 124 shkëmbinjve nënujorë koralorë brenda këtij shkëmbi nënujor të gjerë, të përshkruar si "struktura më e madhe e gjallë në botë". Konkretisht, mbulesa e koraleve u ul gjatë vitit në rajonin verior (nga Cape York në Cooktoën) me një të katërtën (nga 39.8 përqind në 30 përqind); në rajonin qendror (nga Cooktoën në Proserpine) me 13.9 përqind (nga 33.2 përqind në 28.6 përqind); dhe në rajonin jugor (nga Proserpine në Gladstone) me pothuajse një të tretën (nga 38.9 përqind në 26.9 përqind).

Shkaku kryesor lidhet me "ndryshimin e klimës", shpjegoi Mike Emslie, drejtor kërkimor në institut, duke vënë në dukje megjithatë se shkëmbinjtë koralorë janë prekur gjithashtu nga ciklonet tropikale dhe pushtimet e yllit të detit me gjemba (Acanthaster planci), një specie që ushqehet me korale. Shkëmbinjtë koralorë të dominuar nga speciet Acropora kanë qenë ndër më të prekurit nga zbardhja: "Ne kemi thënë në të kaluarën se këto korale janë ato që rriten më shpejt, por edhe të parat që zhduken, pasi ato janë të ndjeshme ndaj stresit termik dhe cikloneve, dhe janë ushqimi i preferuar i yllit të detit me gjemba, dhe rezultatet e këtij viti e vërtetojnë këtë", shton ai. "Ky është një fenomen që është shfaqur gjatë 15 viteve të fundit dhe tregon një ekosistem nën stres. Ne kemi parë mbulesën e koraleve të luhatet midis minimumeve dhe maksimumeve në një periudhë relativisht të shkurtër kohore, ndërsa më parë luhatje të tilla ishin të moderuara. Edhe pse Shkëmbinjtë e Barrierës së Madhe janë në gjendje relativisht 'më të mirë' se shumë shkëmbinj të tjerë koralorë në të gjithë botën, ndikimet pas ngjarjes globale të zbardhjes masive të koraleve në vitin 2024 kanë qenë të rënda.