Sot, më 9 maj, shënohet Dita e Evropës, një datë që simbolizon paqen, bashkëpunimin dhe unitetin mes vendeve evropiane. Kjo ditë përkujton Deklaratën e vitit 1950 të Robert Schuman, e cila hodhi themelet e integrimit evropian dhe më vonë u bë baza e krijimit të Bashkimit Evropian.
‘Europe Day’ festohet çdo vit në të gjithë vendet anëtare të Bashkimit Evropian dhe në shumë shtete që aspirojnë të bëhen pjesë e tij. Aktivitetet përfshijnë panaire kulturore, debate, hapje institucionesh dhe aktivitete edukative për të rinjtë, me qëllim afrimin e qytetarëve me vlerat evropiane.
Në këtë kuadër, Bashkimi Europian thekson rëndësinë e bashkëpunimit mes shteteve në fusha si ekonomia, arsimi, të drejtat e njeriut dhe siguria. Për vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Shqipërinë, kjo ditë ka një rëndësi të veçantë si kujtesë e rrugës drejt integrimit evropian.
Dita e Evropës mbetet një moment reflektimi mbi arritjet e përbashkëta, por edhe mbi sfidat që kontinenti duhet të përballojë për të ruajtur unitetin dhe stabilitetin.
Si lindi ideja e Bashkimit Europian?
Pas vitit 1945, Evropa ishte e shkatërruar ekonomikisht dhe politikisht. Konfliktet e vazhdueshme mes shteteve, sidomos mes Francës dhe Gjermanisë, kishin sjellë pasoja katastrofike për kontinentin. Liderët europianë nisën të besonin se vetëm bashkëpunimi ekonomik dhe politik mund të garantonte paqen afatgjatë.
Në vitin 1951 u krijua Komuniteti Europian i Qymyrit dhe Çelikut nga gjashtë vende themeluese: Franca, Gjermania Perëndimore, Italia, Belgjika, Holanda dhe Luksemburgu. Ky ishte organizimi i parë europian me institucione të përbashkëta.
Më pas, në vitin 1957, me nënshkrimin e Traktatit të Romës, u krijua Komuniteti Ekonomik Europian, që kishte si synim krijimin e një tregu të përbashkët dhe lëvizjen e lirë të mallrave, njerëzve dhe kapitalit.
Me kalimin e viteve, bashkëpunimi u zgjerua në fusha të tjera si politika, drejtësia, arsimi, të drejtat e njeriut dhe monedha e përbashkët euro. Në vitin 1993, përmes Traktatit të Maastricht-it, organizata mori emrin që mban edhe sot: Bashkimi Europian.



