Ukrainës po i mbaron arma më e kërkuar në botë

Është një nga sistemet e armëve më të kërkuara në botë. Megjithatë, mbetet i palëvizshëm në një fushë me misër, me lançuesit e tij bosh. Herën e fundit që u përdor nga Ukraina ishte dhjetë javë më parë.

Raketat interceptuese Patriot të prodhuara në SHBA janë në qendër të një krize globale të mjaftueshmërisë, ndërsa dhjetëra vende nxitojnë të forcojnë mbrojtjen e tyre ajrore. 

Ato janë një nga armët e pakta që mund të rrëzojnë raketat balistike si në Gjirin Persik, i cili po përjeton tronditje nga lufta me Iranin, ashtu edhe më e rëndësishmja në Ukrainë, e cila po përballet me valë sulmesh ruse pothuajse çdo natë. 

Korriku ishte muaji më vdekjeprurës për civilët që nga maji i vitit 2022.

CNN u bë media e parë që fitoi akses në një sistem Patriot në tokën ukrainase, ndërsa zyrtarët ukrainas kërkuan të nxirrnin në pah një realitet kritik: vendit në thelb i kanë mbaruar raketat interceptuese. CNN pranoi të mos zbulojë detaje rreth modelit specifik Patriot apo vendndodhjes së tij.

16 tubat e lëshimit të sistemit, të parë nga afër, tregojnë shenja të dukshme të përdorimit të shpeshtë. Megjithatë, kryeinxhinieri i njësisë në Ukrainë, i cili për arsye sigurie dha vetëm emrin e tij të parë, Dmytro, tha se nuk ka parë një lëshues raketash Patriot të hapë zjarr prej gjashtë javësh.

Ukraina ka hezituar të thotë se sa raketa interceptuese i kanë mbetur, nëse ka ndonjë. Presidenti Volodymyr Zelensky ka thënë se vendit i duhen 5% të rezervave amerikane për të mbijetuar dimrin, ndërsa aktualisht ka vetëm 1% .

“Është vërtet zemërthyese të kesh pajisjet, por të mos jesh në gjendje të kapësh asnjë raketë. Raketa balistike po fluturojnë mbi kokën tënde dhe nuk mund të bësh asgjë. Dhe pas teje ka civilë”, tha Dmytro.

Herën e parë që u gjend pa raketa interceptuese për të lëshuar, ishte në dhjetor 2025.

Është e vështirë ta përshkruaj, ndjenja shumë intensive dhe të këqija. Është sikur ke mësuar të ecësh, por nuk mund të ecësh. Di si të marrësh frymë, por nuk mund të marrësh frymë.

 

Vetë lëshuesi është vetëm një pjesë e një sistemi kompleks radarësh dhe qendrash kontrolli . Ai operohet nga distanca dhe anëtarët e njësisë janë larg lëshuesit në momentin që ai qëllohet.

Një tjetër anëtar i ekuipazhit, Heorhi, i cili punon në qendrën e komandës, shpjegoi se vendimi se cila raketë hyrëse duhet të interceptohet “vjen me përvojën” dhe merret nga komandanti i njësisë.

Vetë lëshuesi është vetëm një pjesë e një sistemi kompleks radarësh dhe qendrash kontrolli. Ai operohet nga distanca dhe anëtarët e njësisë janë larg lëshuesit në momentin që ai qëllohet.

Një tjetër anëtar i ekuipazhit, Heorhi, i cili punon në qendrën e komandës, shpjegoi se vendimi se cila raketë hyrëse duhet të interceptohet “vjen me përvojën” dhe merret nga komandanti i njësisë.

Kriza globale në furnizimin me raketa interceptuese Patriot u përkeqësua ndjeshëm nga përdorimi i tyre i gjerë në Gjirin Persik në mars dhe prill, shpesh edhe për t’iu kundërvënë dronëve iranianë.

Shtetet e pasura të Gjirit vlerësohet se kanë përdorur dhjetëra sisteme Patriot, ku Dmytro thotë se e dinte që lufta në Lindjen e Mesme do të kishte një ndikim të drejtpërdrejtë në Ukrainë.

Ne parashikuam se do të ishim në një pozicion të vështirë. U habitëm nga sa raketa lëshuan në të njëjtën kohë ... të njëjtat raketa që ne mund t’i përdornim kundër raketave balistike ruse.

 

Sipas Institutit të Kërkimeve të Politikës së Jashtme, forcat e koalicionit përdorën mesatarisht 225 raketa interceptuese në ditë gjatë katër ditëve të para të luftës me Iranin.

Instituti vëren se Lockheed Martin ndërtoi gjithsej 620 raketa të tilla në vitin 2025, që është rreth 1.7 në ditë. Kjo do të thotë se gjatë asaj periudhe, përdorimi e tejkaloi prodhimin me një raport prej rreth 132 me 1.

Në janar, Pentagoni nënshkroi një marrëveshje shtatëvjeçare me Lockheed Martin, me qëllim prodhimin e 2000 raketave në vit deri në vitin 2030. Megjithatë, deri atëherë, lufta në Ukrainë do të ketë vazhduar për tetë vjet.

Nuk është e qartë se sa raketa interceptuese i ka premtuar SHBA, Ukrainës, as sa i madh është stoku total i SHBA-së, nga të cilat Zelensky thotë se vendi i tij aktualisht zotëron 1%.

Në një intervistë me CNN, presidenti ukrainas iu referua çështjes mjaft komplekse të prodhimit vendas të raketave Patriot, sipas një licence amerikane dhe në bashkëpunim me kompanitë prodhuese.

Siç tha ai, ai tashmë u ka propozuar Raytheon dhe Lockheed Martin që të kenë pronësinë dhe kontrollin e plotë të çdo impianti prodhimi raketash interceptuese që do të lejonte krijimin e tij në Ukrainë.