Viti 2024 ka hyrë zyrtarisht në histori si viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë. Kjo është certifikuar nga të dhënat nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Copernicus i Bashkimit Evropian dhe NASA, të cilat, përmes analizave të pavarura, kanë konfirmuar një rekord të ri global të temperaturës.
Për herë të parë, mesatarja vjetore ka tejkaluar vazhdimisht nivelin prej 1.5°C krahasuar me periudhën para-industriale 1850-1900, një prag simbolik që sinjalizon intensifikimin e ngrohjes globale.
Shkencëtarët theksojnë se çdo muaj nga janari deri në qershor 2024 ka vendosur një rekord krahasuar me të gjitha vitet e mëparshme.
Në të njëjtën kohë, oqeanet dhe toka kanë arritur nivele të papara të nxehtësisë, ndërsa ngjarjet ekstreme si zjarret dhe thatësirat kanë vënë nën presion ekosisteme të tëra.
Sipas “Global Climate Highlights 2024”, të publikuar nga shërbimi evropian Copernicus, viti që sapo përfundoi ishte më i nxehti i regjistruar ndonjëherë që nga fillimi i të dhënave instrumentale.
Temperatura mesatare globale arriti në 15.10°C, një anomali prej +0.72°C krahasuar me mesataren e viteve 1991-2020 dhe +1.60°C krahasuar me epokën para-industriale.
Sipas Copernicus, viti 2024 është gjithashtu viti i parë në të cilin mesatarja vjetore globale tejkaloi vazhdimisht limitin prej +1.5°C, të vendosur si një prag kritik nga Marrëveshja e Parisit për Klimën.
Dita më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë ishte 22 korriku 2024, kur temperatura mesatare globale arriti në 17.16°C.
Raporti thekson gjithashtu se temperaturat e sipërfaqes së oqeanit mbetën jashtëzakonisht të larta për muaj të tërë, duke nxitur valët e nxehtësisë detare dhe ndryshimet në biodiversitetin ujor.
Paralelisht me analizat satelitore, Raporti i Gjendjes së Klimës i botuar në revistën BioScience thekson se 22 nga 34 treguesit jetikë të planetit po përkeqësohen. Këto përfshijnë ngrohjen rekord të oqeaneve, humbjen e pyjeve për shkak të zjarreve, tkurrjen e akullnajave dhe rritjen e përqendrimeve të dioksidit të karbonit.
Ekspertët paralajmërojnë se këto të dhëna nuk përfaqësojnë një episod të vetëm, por një trend strukturor. Humbja progresive e zonave pyjore zvogëlon aftësinë e planetit për të thithur dioksidin e karbonit, ndërsa rritja e temperaturave të detit po ndryshon ekuilibrat rajonalë të klimës dhe po intensifikon ngjarjet ekstreme të motit.
Për shkencëtarët, viti 2024 shënon një pikë kthese në monitorimin e ndryshimeve klimatike. Tejkalimi i pragut prej 1.5°C nuk nënkupton një dështim të menjëhershëm për të përmbushur objektivat globale, por tregon se sa i ngushtë është bërë kufiri i sigurisë.
Copernicus dhe NASA bien dakord se trendi i ngrohjes do të vazhdojë në vitet e ardhshme, përveç nëse emetimet e gazrave serrë bien me shpejtësi.



