Ish-presidenti i Republikës Demokratike të Kongos dënohet me vdekje

Ish-presidenti i Republikës Demokratike të Kongos, Joseph Kabila, është dënuar me vdekje në mungesë nga Gjykata e Lartë Ushtarake e vendit, pas një dënimi për akuza të shumta, mes të cilave tradhti, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Vendimi u dha të martën.

Çështja përqendrohet në rolin e dyshuar të Kabilës në mbështetjen e grupit rebel M23, i cili ka zhvilluar një kryengritje në Kongon lindore. Gjykata e shpalli Kabilën fajtor për orkestrimin e akteve të vrasjes, torturës, dhunës seksuale dhe kryengritjes në bashkëpunim me lëvizjen rebele.

Edhe pse Kabila i ka mohuar të gjitha akuzat, ai nuk u paraqit në gjykatë për t’u mbrojtur. Vendndodhja e tij mbetet e panjohur.

Përveç dënimit me vdekje, gjykata urdhëroi Kabilën të paguajë dëmshpërblim si për shtetin kongolez ashtu edhe për viktimat e krimeve të dyshuara, në një vlerë mes 33-50 miliardë dollarë.

Procedimet kundër Kabilës filluan në korrik, pasi Senati i hoqi imunitetin parlamentar në maj. Kabila qeverisi RD të Kongos nga viti 2001 deri në vitin 2019.

Vendimi vjen ndërsa grupi rebel M23 vazhdon ofensivën e tij në provincat lindore të pasura me minerale të RD të Kongos, ndërsa aktorët rajonalë dhe ndërkombëtarë kanë bërë presion për një armëpushim. Militantët kanë pushtuar qendrat kryesore të minierave, duke përfshirë Gomën dhe Bukavunë, duke raportuar se kanë vrarë mijëra njerëz.

RD e Kongos ende e mban dënimin me vdekje, por ka respektuar një moratorium të kushtëzuar për ekzekutimet që nga viti 2003. Grupet e të drejtave të njeriut vërejnë se megjithëse gjykatat vazhdojnë të lëshojnë dënime me vdekje, nuk ka pasur ekzekutime për më shumë se 20 vjet.

Në të gjithë Afrikën, shumë vende e kanë hequr dënimin me vdekje në dekadat e fundit. Që nga viti 2000, vende të tilla si Gaboni (2010), Republika e Kongos dhe Madagaskari (2015), Çadi (2020), Sierra Leone (2021) dhe Republika Qendrore Afrikane dhe Zambia (2022) e kanë hequr dënimin me vdekje.