Pas katër vitesh lufte, paqja mes Rusisë dhe Ukrainës mbetet ende e paarritshme, pavarësisht përpjekjeve dhe shtytjes së Shteteve të Bashkuara për një zgjidhje diplomatike.
Kur pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia tejkaloi 1 418 ditë muajin e kaluar, ai shënoi një tjetër moment simbolik, shkruan në analizën e tij LAtimes.com.
Kjo periudhë tashmë ka zgjatur po aq sa iu desh Moskës për të mposhtur Gjermaninë naziste në Lufta e Dytë Botërore.
Megjithatë, ndryshe nga përparimi i Ushtria e Kuqe drejt Berlinit tetë dekada më parë, në atë që u quajt “Lufta e Madhe Patriotike”, ofensiva katërvjeçare e Rusisë ndaj fqinjit të saj ende po përpiqet të marrë plotësisht kontrollin e zemrës industriale në lindje të Ukrainës.
Pasi Moska dështoi të pushtonte kryeqytetin Kiev dhe të instalonte një qeveri kukull në shkurt 2022, konflikti u shndërrua në një luftë të zgjatur llogoresh me kosto jashtëzakonisht të lartë njerëzore dhe materiale. Sipas disa vlerësimeve, afro dy milionë ushtarë janë vrarë, plagosur ose zhdukur nga të dyja palët, në konfliktin më shkatërrues në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.
Rusia ka pushtuar rreth 20% të territorit ukrainas që nga aneksimi i paligjshëm i Krimesë në 2014, por fitimet e saj pas pushtimit të 24 shkurtit 2022 kanë qenë të ngadalta.
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, këtë muaj e krahasoi përparimin e Moskës me “shpejtësinë e një kërmilli”.
Trupat ruse janë zhvendosur vetëm rreth 40 kilometra në rajonin e Donetskut në Ukrainën lindore, në dy vitet e fundit në një betejë të ashpër për kontrollin e disa fortesave.
Pavarësisht ritmit të ngadaltë dhe kostos së lartë, presidenti Vladimir Putin ka mbajtur kërkesat e tij maksimaliste në bisedimet e paqes të ndërmjetësuara nga SHBA-të, duke thënë se Kievi duhet të tërheqë forcat e tij nga katër rajonet ukrainase që Moska i aneksoi në mënyrë të paligjshme, por që nuk i pushtoi kurrë plotësisht.
Ai e ka shfaqur vazhdimisht arsenalin e tij bërthamor për të parandaluar Perëndimin nga rritja e mbështetjes ushtarake për Kievin.
Një luftë rraskapitëse
Fillimisht duke përfshirë lëvizje të shpejta të një numri të madh trupash dhe tankesh në sulmin e shpejtë hapës të Rusisë dhe kundërsulmin e Ukrainës në vjeshtën e vitit 2022, luftimet u shndërruan në një luftë të përgjakshme pozicionale përgjatë vijës së frontit prej 900 kilometrash.
Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare me seli në Uashington vlerësoi viktimat ushtarake ruse në 1,2 milionë, përfshirë 325 000 të vrarë. Ajo i vlerësoi viktimat e trupave ukrainase në deri në 600 000, përfshirë deri në 140 000 të vrarë.
“Rusia ka pësuar shkallën më të lartë të viktimave nga çdo fuqi e madhe në çdo luftë që nga Lufta e Dytë Botërore, dhe ushtria e saj ka performuar dobët, me ritme historikisht të ngadalta përparimi dhe pak territor të ri për të treguar për përpjekjet e saj gjatë dy viteve të fundit”, tha ajo, duke vënë në dukje se trupat ruse po përparonin mesatarisht 70 metra në ditë në dy vjet për të kapur qendrën e transportit të Pokrovskut.
Për herë të parë në historinë ushtarake, dronët po luajnë një rol vendimtar, duke e bërë praktikisht të pamundur për secilën palë që të grumbullojë fshehurazi një numër të konsiderueshëm trupash.
Që nga fillimi i konfliktit, Ukraina është mbështetur te dronët për të kompensuar avantazhin e Moskës në fuqinë e zjarrit dhe për të frenuar përparimet e saj, por Rusia ka zgjeruar në mënyrë drastike operacionet me dron dhe ka futur dronët me rreze të gjatë veprimi të lidhur me fibra optike për të shmangur bllokimin elektronik. Ata e zgjeruan zonën e vrasjes në rreth 40 kilometra nga fronti.
Përzierja e dronëve me teknologji të lartë dhe luftimeve në llogore në stilin e Luftës së Parë Botërore ka parë grupe të vogla këmbësorie – shpesh vetëm dy ose tre ushtarë – të përpiqen të infiltrohen në pozicionet e armikut në qytete të rrafshuara nga artileria e rëndë ruse dhe bombat rrëshqitëse. Transportimi i furnizimeve dhe evakuimi i të plagosurve është një sfidë e madhe pasi dronët synojnë rrugët e furnizimit.
Sulme me rreze të gjatë veprimi
Zyrtarët ukrainas e përshkruan këtë dimër si më sfiduesin e luftës. Rusia rriti në mënyrë eksponenciale sulmet e saj në sistemin energjetik të vendit, duke shkaktuar ndërprerje të energjisë në Kiev, ku furnizimi me energji për shumë njerëz u ndërpre në disa orë në ditë për shkak të të ftohtit të acartë.
Rusia gjithashtu ka synuar gjithnjë e më shumë linjat e energjisë me qëllim ndalimin e transferimeve të energjisë dhe ndarjen e rrjetit elektrik të Ukrainës në ishuj të izoluar, duke rritur presionin mbi rrjetin.
Ukraina u kundërpërgjigj me sulme me dronë me rreze të gjatë veprimi ndaj rafinerive të naftës dhe objekteve të tjera të energjisë thellë brenda Rusisë, duke synuar ”të thajë” të ardhurat e Moskës nga eksporti.
Dronët dhe raketat e saj fundosën disa anije luftarake ruse në Detin e Zi, duke e detyruar Moskën të zhvendosë flotën e saj nga Krimea e pushtuar nga Rusia në Novorossiysk.
Dhe në një sulm të guximshëm me emrin e koduar “Rrjeti i merimangës”, Ukraina përdori dronë nga kamionë për të goditur disa baza ajrore që strehonin bombardues me rreze të gjatë veprimi në të gjithë Rusinë në qershor, një goditje poshtëruese për Kremlinin.
Presioni i SHBA-së dhe kërkesat kontradiktore
Presidenti Trump, i cili dikur premtoi të përfundonte luftën brenda një dite, ka shtyrë për t’i dhënë fund luftimeve, por përpjekjet e ndërmjetësimit kanë hasur në kërkesa thellësisht kontradiktore.
Putin dëshiron që Ukraina të tërheqë trupat e saj nga pjesa e rajonit të Donetskut që ende kontrollon, të braktisë përpjekjen e saj për t’u bashkuar me NATO-n, të frenojë ushtrinë e saj dhe t’i japë status zyrtar gjuhës ruse, ndër kërkesa të tjera që Ukraina ka refuzuar.
Rusia e la derën hapur për anëtarësimin e mundshëm të Kievit në Bashkimin Evropian, por përjashtoi me vendosmëri çdo paqeruajtës evropian të vendosur në Ukrainë si pjesë e një zgjidhjeje.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dëshiron një armëpushim përgjatë vijës ekzistuese të kontaktit, por Putin e përjashton një armëpushim, duke kërkuar një marrëveshje gjithëpërfshirëse paqeje.
“Çështja territoriale është e rëndësishme për Kremlinin, por lufta ka një qëllim më ambicioz: të krijojë një Ukrainë që do të ishte tërësisht brenda sferës së ndikimit të Rusisë dhe nuk do të perceptohej nga Moska si antiRusi”, vëren Tatiana Stanovaya e qendrës ”Carnegie Rusia Eurasia”.
Ukraina dhe aleatët e saj akuzojnë Putinin se po i zvarrit bisedimet ndërsa ai pushton më shumë territor. Kremlini akuzon Kievin dhe mbështetësit e tij evropianë se po përpiqen të minojnë një marrëveshje paraprake të arritur nga Trump dhe Putin në samitin e tyre të Alaskës.
Ndërsa i përmbahen qëndrimeve të tyre, Putin dhe Zelensky kanë lavdëruar ndërmjetësimin e SHBA-së dhe janë përpjekur të fitojnë favorin e Trump.
Pas një takimi katastrofik në Shtëpinë e Bardhë një vit më parë, Zelensky ka miratuar një qëndrim më praktik negociues, duke theksuar vullnetin e mirë të Ukrainës.
Pasi Trump bëri thirrje për zgjedhje presidenciale në Ukrainë, Zelensky sinjalizoi gatishmëri për to edhe pse kjo është e ndaluar sipas ligjit ushtarak. Zgjedhjet mund të shoqërohen me një referendum për një marrëveshje paqeje, tha ai, por këmbënguli se votimi ishte i mundur vetëm pasi të vendoset një armëpushim dhe Ukraina të marrë garanci sigurie nga SHBA-të dhe aleatët e tjerë.
Zgjidhje e pakapshme
Zelensky tha se Shtëpia e Bardhë ka vendosur një afat deri në qershor për përfundimin e luftës dhe ka të ngjarë të ushtrojë presion mbi të dyja palët që ta përmbushin atë. Por edhe pse Trump duket i etur për një marrëveshje paqeje para zgjedhjeve të mesit të mandatit në SHBA, sfidat mbeten.
Me Putinin që këmbëngul në tërheqjen e Ukrainës nga Donetsku dhe Zelensky që e përjashton atë, një marrëveshje e shpejtë duket e pamundur. Zelensky gjithashtu shprehu skepticizëm në lidhje me një propozim kompromisi i SHBA-së për ta shndërruar rajonin lindor në një zonë të lirë ekonomike.
Kremlini pret që sulmet e tij përfundimisht do ta detyrojnë Kievin të pranojë kushtet e Moskës. Ukraina shpreson se mund të durojë derisa Trump të humbasë durimin dhe të rrisë sanksionet ndaj Rusisë, duke e detyruar Putinin të ndalojë agresionin e tij. Por Trump shpesh duket se po humbet durimin me Zelenskyn në vend të kësaj.
Lufta dhe sanksionet perëndimore e kanë tendosur gjithnjë e më shumë ekonominë e Rusisë. Rritja është ngadalësuar pothuajse në një ndalesë, për shkak të inflacionit të vazhdueshëm dhe mungesës së fuqisë punëtore. Sanksionet e fundit të SHBA-së mbi eksportet e naftës ruse kanë shtuar tensionin.
Por edhe me sfidat ekonomike, fabrikat e mbrojtjes së Rusisë kanë rritur prodhimin e armëve dhe qeveria e saj ka mbrojtur grupet kryesore shoqërore si ushtarët dhe punëtorët industrialë nga vështirësitë.
“Ekonomia e saj është më e varfër, më pak efikase dhe më pak premtuese sesa mund të kishte qenë ndryshe”, shkruan Richard Connolly i ”Royal United Services Institute”.
“Por, ajo mbetet e aftë ta përballojë luftën. Elitat e saj janë më të varura nga regjimi, jo më pak. Sistemi i saj politik është i izoluar nga transmetimi i pakënaqësisë ekonomike në presion për ndryshim regjimi”, thekson ai.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
