Sipas një raporti të publikuar nga organizata për të drejtat e njeriut Solidarity with Others (STO), me seli në Belgjikë, qeveria turke ka investuar afro 1 miliard dollarë në ndërtimin dhe zgjerimin e rrjetit ndërkombëtar të shkollave të Fondacionit Maarif, i cili, sipas autorëve të raportit, përdoret jo vetëm për qëllime arsimore, por edhe si një instrument për zgjerimin e ndikimit politik dhe diplomatik të Ankarasë jashtë vendit.
Raporti thekson se zgjerimi i fondacionit mori hov pas tentativës së dështuar për grusht shteti në Turqi në vitin 2016. Pas kësaj ngjarjeje, autoritetet turke nisën një fushatë globale për të marrë nën kontroll institucionet arsimore që i konsideronin të lidhura me lëvizjen e klerikut Fethullah Gulen, të cilin Ankaraja e akuzon si organizator të grushtit të shtetit. Vetë lëvizja Gülen i ka mohuar vazhdimisht këto akuza.
Sipas raportit, Fondacioni Maarif administron rreth 30.000 nxënës dhe studentë në 34 vende të botës. Autorët pretendojnë se që nga viti 2016 janë mbyllur, konfiskuar ose transferuar me forcë 162 institucione arsimore në 29 shtete, ndërsa 131 prej tyre kanë kaluar nën administrimin e drejtpërdrejtë të fondacionit. Raporti shton se këto veprime kanë prekur rreth 7.800 mësues, administratorë dhe punonjës të sektorit të arsimit.
Në dokument thuhet se Turqia ka përdorur mjete të ndryshme për të siguruar transferimin e këtyre shkollave, përfshirë presion diplomatik, marrëveshje sigurie, deportime, kontrolle dhe sekuestrime pronash. Mes vendeve të përmendura në raport janë Afganistani, Mali, Nigeria, Sudani, Venezuela, Zambia dhe Liberia.
Sipas të njëjtit raport, financimi shtetëror për Fondacionin Maarif ka kaluar 27.7 miliardë lira turke që nga krijimi i tij, një shumë që vlerësohet në rreth 900 milionë dollarë.
Autorët argumentojnë se këto fonde kanë mundësuar zgjerimin e shpejtë të rrjetit arsimor turk në disa kontinente.
Raporti arrin në përfundimin se, sipas vlerësimit të autorëve, ekziston një bazë për të shqyrtuar nëse kjo fushatë mund të përbëjë persekutim sipas të drejtës ndërkombëtare dhe kërkon hetime të mëtejshme në përputhje me Statutin e Romës.
Megjithatë, këto janë pretendime të raportit dhe nuk përbëjnë një vendim apo konstatim të një gjykate ndërkombëtare.
Në fund, raporti e vendos rastin e Turqisë në një kontekst më të gjerë, duke pretenduar se edhe shtete të tjera, si Irani dhe Katari, kanë investuar prej vitesh në rrjete fetare, arsimore dhe kulturore jashtë kufijve të tyre për të rritur ndikimin e tyre ndërkombëtar.
Nga ana tjetër, këto shtete kanë deklaruar vazhdimisht se mbështetja e tyre për institucione të tilla synon promovimin e arsimit, kulturës dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.



