Vdekja e Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei pas pothuajse 37 vitesh në pushtet ngre pikëpyetje të mëdha rreth të ardhmes së Iranit.
Konturet e një procesi kompleks të trashëgimisë filluan të merrnin formë mëngjesin pas vrasjes së Khameneit në një fushatë sulmesh ajrore nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli.
Këshilli i përkohshëm i udhëheqjes
Siç përcaktohet në kushtetutën e tij, Irani të dielën formoi një këshill për të marrë përsipër detyrat udhëheqëse dhe për të qeverisur vendin.
Këshilli përbëhet nga presidenti në detyrë i Iranit, kreu i gjyqësorit të vendit dhe një anëtar i Këshillit të Gardianëve të zgjedhur nga Këshilli i Përshtatshmërisë së Iranit, i cili këshillon udhëheqësin suprem dhe zgjidh mosmarrëveshjet me parlamentin.
Presidenti reformist i Iranit, Masoud Pezeshkian, dhe kreu i gjyqësorit i vijës së ashpër, Gholamhossein Mohseni Ejei, janë anëtarët e saj që do të ndërhyjnë dhe do të marrin përsipër përkohësisht të gjitha detyrat e udhëheqjes.
Edhe pse këshilli i udhëheqjes do të qeverisë, ndërkohë një panel prej 88 anëtarësh i quajtur Asambleja e Ekspertëve duhet, sa më shpejt të jetë e mundur të zgjedhë një udhëheqës të ri suprem sipas ligjit iranian.
Paneli përbëhet tërësisht nga klerikë shiitë të cilët zgjidhen me votim popullor çdo tetë vjet dhe kandidaturat e të cilëve miratohen nga Këshilli i Gardianëve, organi mbikëqyrës kushtetues i Iranit.
Ky organ është i njohur për skualifikimin e kandidatëve në zgjedhje të ndryshme në Iran dhe Asambleja e Ekspertëve nuk bën përjashtim.
Këshilli i Gardës ia ndaloi ish-Presidentit iranian Hassan Rouhani, një politikan relativisht i moderuar, administrata e të cilit arriti marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 me fuqitë botërore, nga zgjedhjet për Asamblenë e Ekspertëve në mars të vitit 2024.
Djali i Khameneit
Diskutimet klerike rreth trashëgimisë dhe makinacionet mbi të zhvillohen larg syrit të publikut, duke e bërë të vështirë të vlerësohet se kush mund të jetë një pretendent kryesor.
Më parë, mendohej se i mbrojturi i Khameneit, presidenti i linjës së ashpër Ebrahim Raisi, mund të përpiqej të merrte pushtetin. Por ai u vra në një përplasje helikopteri në maj 2024.
Kjo ka lënë një nga djemtë e Khameneit, Mojtaba, një klerik shiit 56-vjeçar, si një kandidat të mundshëm, megjithëse ai nuk ka mbajtur kurrë një post qeveritar.
Por një transferim nga babai te djali në rastin e një udhëheqësi suprem mund të shkaktojë zemërim, jo vetëm midis iranianëve që tashmë janë kritikë ndaj sundimit klerikal, por edhe midis mbështetësve të sistemit.
Disa mund ta shohin atë si jo-islamik dhe në përputhje me krijimin e një dinastie të re fetare pas rënies në vitin 1979 të qeverisë së Shah Mohammad Reza Pahlavi të mbështetur nga SHBA-të.
Ka pasur vetëm një transferim tjetër pushteti në zyrën e udhëheqësit suprem të Iranit, vendimmarrësit kryesor që nga Revolucioni Islamik i vendit në vitin 1979.
Në vitin 1989, Ajatollah i Madh Ruhollah Khameini vdiq në moshën 86 vjeç, pasi ishte figura kryesore e revolucionit dhe udhëhoqi Iranin gjatë luftës tetëvjeçare me Irakun.
Udhëheqësi suprem është në zemër të teokracisë komplekse shiite të Iranit për ndarjen e pushtetit dhe ka fjalën e fundit mbi të gjitha çështjet shtetërore.
Ai shërben si komandant i përgjithshëm i ushtrisë së vendit dhe i Gardës së fuqishme Revolucionare, një forcë paraushtarake që Shtetet e Bashkuara e shpallën organizatë terroriste në vitin 2019 dhe të cilën Khamenei e fuqizoi gjatë sundimit të tij.
Garda, e cila ka udhëhequr të vetëshpallurin “Bosht i Rezistencës”, një seri grupesh militante dhe aleatësh në të gjithë Lindjen e Mesme që synojnë t’i kundërvihen SHBA-së dhe Izraelit, gjithashtu ka pasuri dhe zotërime të gjera në Iran.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
