Një raport i ri i Kombeve të Bashkuara paralajmëron se oqeanet e botës po përballen me një presion “të rëndë dhe të përshpejtuar” nga aktivitetet njerëzore, duke përfshirë ndotjen, peshkimin industrial dhe ndryshimet klimatike.
Sipas Vlerësimit të Tretë të Oqeanit Botëror, shkalla e rritjes së nivelit të detit është dyfishuar krahasuar me një dekadë më parë, duke treguar përkeqësim të shpejtë të kushteve detare.
Raporti, i bazuar në punën e rreth 600 shkencëtarëve nga 86 vende dhe që mbulon periudhën 2021–2025, thekson se presionet mbi oqeanin janë kumulative dhe po shkaktojnë humbje të gjerë të biodiversitetit.
Të dhënat tregojnë se niveli i detit është rritur nga 2 mm në vit para vitit 2015 në 4.3 mm në vit në vitin 2023, ndërsa ngrohja e oqeanit vazhdon të intensifikohet, sidomos në Atlantik dhe në pjesë të Paqësorit e Oqeanit Indian.

Sipas vlerësimit, oqeani ka thithur shumicën e nxehtësisë së tepërt globale dhe një pjesë të konsiderueshme të emetimeve të karbonit, por sistemet e tij po shfaqin shenja të forta stresi. Vetëm 27% e dyshemesë së oqeanit është hartëzuar deri më tani, ndërsa ndotja plastike mbetet problem madhor, me miliona ton plastikë që përfundojnë çdo vit në dete.
Sekretari i përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, bëri thirrje për bashkëpunim urgjent ndërkombëtar, duke theksuar se oqeani nuk mund të trajtohet si i pakufizuar dhe se nevojitet një qasje e re e bazuar në shkencë dhe përgjegjësi të përbashkët.
Raporti njeh disa përparime, përfshirë traktatin për detin e hapur, por paralajmëron se qeverisja globale mbetet e fragmentuar dhe se nevojitet koordinim më i fortë për të mbrojtur ekosistemet detare dhe biodiversitetin.



