Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit kanë hyrë në një fazë të re përballjeje, me fokusin kryesor te një prej pikave më strategjike të tregtisë globale të energjisë Ngushtica e Hormuzit.
Sipas raportimeve ndërkombëtare, kjo rrugë ujore, përmes së cilës kalon gati një e katërta e naftës bruto në botë, po përballet me pasiguri të paprecedentë që nga përshkallëzimi i fundit i konfliktit.
Pas sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite në fund të shkurtit, Teherani paralajmëroi anijet tregtare të shmangnin kalimin në ngushticë. Frika nga sulme të mundshme me dronë dhe anije patrulluese ka bërë që shumica e operatorëve detarë të ndryshojnë itineraret e tyre.
Në javët në vijim, retorika iraniane është ashpërsuar. Sipas deklaratave të raportuara nga media shtetërore, udhëheqja e re e Iranit ka lënë të kuptohet se kontrolli mbi ngushticën duhet të forcohet, duke rrezikuar parimet e lundrimit të lirë ndërkombëtar.
Në përgjigje, ish-presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar me masa të forta dhe bllokadë detare ndaj interesave iraniane, ndërsa Marina amerikane raportohet të ketë ndërhyrë në dhjetëra raste për të devijuar anije të dyshuara.
Në anën tjetër, media iraniane si Press TV raportojnë për një plan të ri që do të formalizonte kontroll më të rreptë mbi lundrimin në ngushticë, duke përfshirë kufizime të veçanta për anijet nga vende të konsideruara “armiqësore” dhe detyrime financiare për kalim.
Ndërkohë, grupet e monitorimit detar si TankerTrackers raportojnë se disa cisterna iraniane ende po arrijnë të shmangin kontrollin dhe të transportojnë ngarkesa të mëdha nafte drejt tregjeve aziatike.
Ekspertët paralajmërojnë se çdo përpjekje për të ndryshuar statusin e Ngushticës së Hormuzit mund të ketë pasoja serioze për tregjet globale të energjisë dhe sigurinë detare ndërkombëtare.



