Merz: Rendi i vjetër botëror nuk ekziston më

“Rendi i vjetër botëror nuk ekziston më.” Kancelari gjerman Friedrich Merz mbajti një deklaratë të qartë duke përshkruar transformimin e ekuilibrave globale, në fjalën e tij në Konferencën e Sigurisë në Mynih.

Sipas Merz, rendi ndërkombëtar i lindur pas Luftës së Ftohtë është zëvendësuar nga një peizazh shumë më i paqëndrueshëm, i shënuar nga konkurrenca midis fuqive të mëdha dhe kthimi i interesave kombëtare si parim udhëheqës për vendimet politike dhe ekonomike.

Në fjalimin e tij, kancelari gjerman Merz paralajmëron se rendi ndërkombëtar, i themeluar mbi të drejtat dhe rregullat, tani është i vjetëruar.

Bota tashmë ka kaluar pragun e një epoke të re, të shënuar nga kthimi i politikës së pushtetit dhe konkurrencës midis lojtarëve kryesorë globalë. Shprehja më e habitshme e këtij transformimi, është lufta e Rusisë kundër Ukrainës, një konflikt që vazhdon të riformësojë ekuilibrin e sigurisë në Evropë dhe më gjerë.

 

Sipas Merz, midis Shteteve të Bashkuara dhe Evropës është hapur një “çarje” dhe duhet të ndërtohet një partneritet i ri transatlantik. 

Merz hodhi poshtë tarifat dhe proteksionizmin, duke riafirmuar qendrën e tregtisë së lirë dhe konfirmoi mbështetjen e Evropës për marrëveshjet klimatike dhe Organizatën Botërore të Shëndetësisë, sepse “jemi të bindur se mund t'i zgjidhim sfidat globale vetëm së bashku”.

Ne duam të ndërtojmë një partneritet të ri transatlantik. Në epokën e rivalitetit midis fuqive të mëdha, as Shtetet e Bashkuara nuk do të jenë mjaftueshëm të fuqishme për ta bërë këtë vetëm. 

 

Të qenit pjesë e NATO-s nuk është vetëm një avantazh konkurrues për Evropën, por edhe për Shtetet e Bashkuara. Le ta rivendosim dhe ringjallim besimin transatlantik së bashku. Evropa po bën pjesën e saj.

 

Merz kritikoi gjithashtu Kinën, duke thënë se ekonomia e dytë më e madhe në botë shfrytëzon sistematikisht varësitë e të tjerëve. 

“Po e riinterpreton rendin ndërkombëtar për t'iu përshtatur qëllimeve të veta”, tha ai, duke iu referuar strategjisë së Pekinit. 

Në epokën e fuqive të mëdha, liria jonë nuk është më e dhënë, por është e kërcënuar. Sakrificat do të jenë të nevojshme, jo një ditë, por tani, pasi vendet evropiane kanë rritur shpenzimet e tyre ushtarake përballë kërcënimit rus dhe mosangazhimit amerikan.