
Washingon Post ka botuar një artikull të detajuar mbi James McGonigal, ish-zyrtarin e FBI-së, i cili muajin e kaluar u padit në SHBA për pastrim parash, shkelje të sanksioneve të SHBA-së dhe dhënie të deklaratave të rreme.
Një nga zyrtarët më të lartë të FBI-së, i akuzuar ndonjëherë për vepra penale, rasti i McGonigal ka shqetësuar thellësisht profesionistët e sigurisë kombëtare, duke pasur parasysh aksesin e jashtëzakonshëm që ai kishte në sekretet e ndjeshme të qeverisë.
Në shkrimin e botuar sot, Washington Post përpiqet të hedhë dritë mbi aktivitetin e McGonigal përmes intervistave me zyrtarë aktualë dhe të mëparshëm, disa prej të cilëve kanë folur në kushte anonimiteti për shkak të ndjeshmërisë së akuzave penale, si dhe rishikimet e dokumenteve qeveritare, postimeve në mediat sociale dhe të dhënat e korporatave.
Shkrimi ndalet në atë që e cilëson “puna shqiptare”, duke analizuar lidhjet dhe takimet e kryeministrit Rama me ish-zyrtarin e FBI-së dhe biznesmenin Agron Neza.
Marrëdhëniet në Shqipëri
Në kohën kur dyshohet se filloi të punonte për një rus që ishte nën sanksionet e SHBA-së, McGonigal ishte deri në fyt në marrëdhënie të tjera sekrete me kryeministrin e Shqipërisë dhe një ish-operativ të inteligjencës shqiptare, sipas aktakuzës. Puna e McGonigal-it me shqiptarët dyshohet se filloi ndërsa ai ende punonte për FBI-në, një pikë e veçantë shqetësimi për ish-kolegët e tij.
Prokurorët pretendojnë se deri në gusht 2017, McGonigal ishte lidhur me një burrë nga Nju Xhersi, i lindur në Shqipëri dhe i cili kishte punuar për inteligjencën shqiptare disa dekada më parë.
Aktakuza nuk e përmend emrin e burrit, por përshkrimi përputhet me Agron Nezën, për të cilin të dhënat e korporatave shqiptare tregojnë se hyri në biznes me McGonigal në vitin 2019, pasi McGonigal u largua nga FBI. Neza nuk iu përgjigj disa mesazheve, por një artikull i botuar në Euroneës thotë se Neza dha një deklaratë në të cilën ai e quajti McGonigal mik dhe pranoi se i kishte dhënë para dhe ishte kishte qenë së bashkuë me të në takimet me zyrtarët shqiptarë.
Emri i Nezës, së bashku me të tjerë, u përfshi në thirrjen e jurisë në nëntor 2021, e publikuar nga Business Insider në shtator dhe e konfirmuar për The Ëashington Post nga një person i njohur me hetimin.
McGonigal i kërkoi Nezës para - dhe Neza pranoi, duke i premtuar se do ta paguante "pak nga pak", sipas aktakuzës.
Më pas të dy udhëtuan së bashku në shtator 2017 drejt Shqipërisë, ku u takuan me kryeministrin Edi Rama, thuhet më tej në aktakuzë. McGonigal, i cili ishte ende duke punuar për FBI-në në atë kohë, e paralajmëroi kryeministrin kundër dhënies së licencave fitimprurëse të shpimit për kompanitë që ishin fronte për interesat ruse. Ndërsa McGonigal dukej se po vepronte në rolin e tij si oficer i kundërzbulimit kundër ndikimit rus, prokurorët pretendojnë se, në fakt, Neza dhe një tjetër shqiptar që punonte me McGonigal, i identifikuar nga prokurorët si një këshilltar informal i Ramës, kishin interesat e tyre financiare fushat e naftës.
Një piktor dhe ish-basketbollist, Rama ka shërbyer si kryeministër i Shqipërisë që nga viti 2013, duke udhëhequr një nga dy partitë politike mbizotëruese - dhe shpesh në konflikt - në vend. Vitet e fundit, ai ka paralajmëruar rritjen e ndikimit rus mbi kundërshtarët e tij politikë, gjë që ata e kanë mohuar. Ekspertët thanë se liderët e të dy partive përpiqen të ndërtojnë dhe forcojnë lidhje me figurat kryesore amerikane, duke e bërë një aleancë me një zyrtar të lartë të FBI-së një mjet potencialisht të dobishëm për Ramën për të ndërtuar popullaritetin e tij në vend.
Në kthimin e tyre në Shtetet e Bashkuara, prokurorët pretendojnë se Neza i dha McGonigal-it 80,000 dollarë ndërsa të dy ishin ulur në një makinë të parkuar jashtë një restoranti në Manhattan. Shumë shpejt pas kësaj, Neza i dha atij dy këste të tjera parash në shtëpinë e tij në Nju Xhersi, për një total prej 225,000 dollarësh - para që McGonigal i tregoi Nezës se do t'ia kthente. Prokurorët thonë se McGonigal dështoi të përfshijë pagesat në formularët e kërkuar të zbulimit financiar të FBI-së. Ai gjithashtu dyshohet se nuk bëri të ditur se Neza iu bashkua atij në udhëtim dhe se udhëtimi dhe akomodimi i tij iu dhanë falas.
Para se të tërhiqej nga FBI në vitin 2018, akuza pretendon se McGonigal dhe Neza u takuan vazhdimisht me Ramën në Shtetet e Bashkuara dhe Shqipëri, përfshirë një herë për darkë në Uashington në mars 2018, kur atyre iu bashkua një ish-agjent i FBI-së, i cili nuk është identifikuar.
Një vend me shumicë myslimane, Shqipëria ka qenë një partner kryesor strategjik i Shteteve të Bashkuara që nga dalja nga komunizmi në vitet 1990 dhe shihet nga Uashingtoni si një lojtar i rëndësishëm në luftën kundër terrorizmit ndërkombëtar. Shqipëria dërgoi trupa për të mbështetur përpjekjet e SHBA-së në Irak dhe i ngriti një statujë të Presidentit Xhorxh w. Bush, në një kohë kur popullariteti i tij diku tjetër në Evropë nuk ishte në ditër më të mira. Shqipëria, një anëtare e NATO-s që nga viti 2009, është rrënuar nga korrupsioni endemik dhe krimi i organizuar, dhe zyrtarët amerikanë kanë inkurajuar reformat në sistemin gjyqësor për ta bërë ligjin penal të vendit më të drejtë.
Si rezultat, diplomatë të nivelit të lartë amerikan dhe zyrtarë të sigurisë bëjnë udhëtime të shpeshta në Shqipëri, tha Jasmin Mujanoviç, një ekspert i politikës ballkanike, duke treguar se ndërveprimet e McGonigal me kryeministrin do të ishin parë në vend si rutinë dhe jo befasuese.
Por, tha Mujanoviç, akuza se McGonigal po merrte para nga një aleat i Ramës ndërsa takohej me kryeministrin dhe potencialisht po vepronte për të ndihmuar në avancimin e interesave të biznesit të njerëzve që e paguanin atë në krah mund të pengonte seriozisht përpjekjen e reformës të udhëhequr nga SHBA në Shqipëri.
“Ajo që shpesh ka qenë zhgënjyese për njerëzit në rajon është se, shpesh, kur shfaqen këta zyrtarë të lartë perëndimorë, në vend që të përdorin pozicionet e tyre për të ngritur luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, duket sikur zbresin në nivelin tonë dhe bëhen pjesë e lojës”, tha Mujanoviç.
Në një deklaratë, Manjola Hasa, zëdhënëse e Ramës, tha se kryeministri u takua me McGonigal disa herë, por u prezantua me Nezën nga McGonigal dhe nuk kishte njohuri për marrëdhëniet e dy burrave. “Sa i përket akuzave në aktakuzën e zotit McGonigal, ato nuk kanë asnjë lidhje me kryeministrin shqiptar apo ndonjë zyrtar shqiptar”, tha Hasa.
Akuzat kundër McGonigal në Shqipëri në një farë mënyre komplikojnë një narrativë të thjeshtë të një zyrtari të FBI-së i kthyer në lolo të rusëve që disa e kanë avancuar që kur janë shfaqur akuzat për punën e tij për Deripaskën.
McGonigal akuzohet se ka marrë para për të çuar përpara interesat e Ramës, ndërkohë që disa analistë perëndimorë po ngrenë shqetësime për interesat ruse që përpiqen të influencojnë kundërshtarët e kryeministrit.
Sipas aktakuzës, McGonigal inkurajoi FBI-në të hapte një hetim penal në vitin 2018 për një lobist amerikan që vepronte në emër të Partisë Demokratike të Shqipërisë, opozita kryesore e Partisë Socialiste të Ramës. Një pjesë e informacioneve kundër lobistit, thonë prokurorët, kanë ardhur nga Neza dhe kanë origjinën në zyrën e Ramës.
Individi nuk përmendet në aktakuzë, por duket se përputhet me lobistin dhe ish-stafit republikan të Capitol Hill, Nick Muzin. Ai u vu nën vëzhgim në të njëjtën periudhë pasi një artikull i marsit 2018 në “Mother Jones” ngriti pyetje nëse tarifat e tij të konsulencës mund të ishin paguar nga një kompani që ishte një front për interesat ruse, duke nxitur një hetim në Shqipëri. Për këtë rast nuk u ngrit asnjë akuzë.
Në një email, Muzin tha: “Nuk kam asnjë arsye të besoj se kam qenë viktimë e këtij hetimi të rremë. Por nëse do të isha, kjo është për të ardhur keq dhe shpresoj se drejtësia do të vihet në vend”.
Alfred Lela, zëdhënës i Partisë Demokratike të Shqipërisë, e quajti pretendimin se McGonigal inkurajoi FBI-në të hapte një hetim penal ndaj një shtetasi amerikan, i cili po vepronte si lobist për partinë e Lelës, "një zbulimet më brutale".
“Pra, FBI-ja, një degë e nderuar e zbatimit të ligjit të SHBA-së, e përdorur për të kryer veprat e pista të politikës shqiptare,” tha ai, duke shtuar se partia nuk është kontaktuar nga FBI për këtë akuzë.
Puna e McGonigal në Shqipëri solli në orbitën e tij ish-agjentë të tjerë. Të dhënat e korporatave në Shqipëri tregojnë se në shkurt 2019 – pesë muaj pasi McGonigal u tërhoq nga FBI – ai dhe Neza blenë secili 25 për qind të aksioneve në një firmë hetimore me bazë në vend, e identifikuar në të dhënat e korporatave shqiptare si Laë Office & Investigation. Një partner tjetër në firmë ishte Mark Rossini, një ish-agjent i FBI-së, karriera e zbatimit të ligjit i të cilit kishte përfunduar pasi ai u deklarua fajtor për akses të paligjshëm në dosjet e FBI-së në vitin 2007 në emër të të dashurës së tij aktore.
Rossini është rishfaqur vitet e fundit si një konsulent ndërkombëtar – dhe ekspert për Shqipërinë, duke u shfaqur në intervista me mediat shqiptare për të paralajmëruar ndikimin rus mbi kundërshtarët politikë të Ramës.
Një person i njohur me rrëfimin e Rossinit për biznesin tha se kompania shqiptare nuk kryente asnjë punë dhe nuk kishte klientë.
Në gusht, Rossini u padit me akuza për korrupsion në një rast që përfshin pagesat për guvernatorin e Porto Rikos. Ai është deklaruar i pafajshëm.



